Ngày 16/6/2026, Cục Hải quan – Bộ Tài chính ban hành Công văn số 17552/CHQ-GSQL yêu cầu các Chi cục Hải quan khu vực tăng cường kiểm tra, xác định xuất xứ hàng hóa và quản lý ghi nhãn đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu. Đây là văn bản thay thế toàn bộ các hướng dẫn trước đây về nội dung này, có hiệu lực áp dụng ngay từ ngày ký.

Bối cảnh ban hành: xung đột thương mại quốc tế leo thang, xu hướng dịch chuyển sản xuất và thương mại điện tử xuyên biên giới phát triển mạnh khiến tình trạng gian lận xuất xứ, giả mạo nhãn hàng hóa, chuyển tải bất hợp pháp ngày càng tinh vi hơn về thủ đoạn và lớn hơn về quy mô.

Nội dung chính

• 1. Cơ sở pháp lý
• 2. Kiểm tra hàng hóa nhập khẩu
• 3. Kiểm tra hàng hóa xuất khẩu
• 4. Các phương thức gian lận đang bị cảnh báo
• 5. Mặt hàng và loại hình trọng điểm
• 6. Lưu ý thực tiễn cho doanh nghiệp

1. Cơ sở pháp lý

Công văn 17552 được ban hành dựa trên hệ thống văn bản pháp luật hiện hành, bao gồm:

Về lĩnh vực xuất xứ hàng hóa

• Luật Hải quan ngày 23/6/2014; Luật Quản lý ngoại thương
• Nghị định số 08/2015/NĐ-CP (sửa đổi tại Nghị định 167/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025)
• Nghị định số 31/2018/NĐ-CP – quy định chi tiết Luật Quản lý ngoại thương về xuất xứ hàng hóa
• Thông tư số 38/2015/TT-BTC (sửa đổi tại TT 39/2018/TT-BTC và TT 121/2025/TT-BTC ngày 18/12/2025)
• Thông tư số 33/2023/TT-BTC – xác định xuất xứ hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu
• Thông tư số 05/2018/TT-BCT (sửa đổi tại TT 44/2023/TT-BCT ngày 29/12/2023)
• Quyết định số 467/QĐ-CHQ ngày 29/4/2025 – Quy trình kiểm tra, xác định xuất xứ hàng hóa
• Quyết định số 2088/QĐ-CHQ ngày 25/12/2025 – Sổ tay nghiệp vụ kiểm tra xuất xứ theo các FTA

Về lĩnh vực ghi nhãn hàng hóa

• Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa số 05/2007/QH12 (sửa đổi tại Luật 78/2025/QH15)
• Nghị định số 37/2026/NĐ-CP ngày 23/1/2026 – hướng dẫn thi hành Luật chất lượng sản phẩm, hàng hóa
• Công văn số 11816/CHQ-GSQL ngày 12/2/2026 – hướng dẫn một số quy định mới về nhãn hàng hóa

Về lĩnh vực xử phạt vi phạm hành chính

• Nghị định số 169/NĐ-CP ngày 15/5/2026 – xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan
• Nghị định số 185/2013/NĐ-CP (sửa đổi tại NĐ 124/2015/NĐ-CP) – xử phạt trong lĩnh vực thương mại

2. Kiểm tra hàng hóa nhập khẩu

2.1. Kiểm tra hồ sơ hải quan

Hải quan nơi tiếp nhận tờ khai thực hiện kiểm tra, giám sát các mặt hàng, doanh nghiệp có nghi ngờ gian lận xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp. Các nội dung kiểm tra cụ thể gồm:

(a) Kiểm tra nội dung khai xuất xứ trên tờ khai nhập khẩu

• Khai nước xuất xứ: Phải khai chính xác mã nước, vùng lãnh thổ nơi hàng hóa được chế tạo, sản xuất theo đúng bảng mã UN/LOCODE do Cục Hải quan thông báo
• Khai thông tin hàng hóa: Phải khai đầy đủ, chính xác tên hàng, nhãn hiệu, quy cách phẩm chất, thông số kỹ thuật, thành phần cấu tạo, model, ký mã hiệu, đặc tính, công dụng theo Phụ lục II Thông tư 38/2015/TT-BTC

(b) Kiểm tra thời hạn hiệu lực của chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O)

(c) Đối chiếu thông tin giữa tờ khai và C/O

Hải quan đối chiếu: tên hàng, mã số HS, mô tả hàng hóa, xuất xứ, hóa đơn thương mại, số/ngày cấp C/O trên tờ khai nhập khẩu với thông tin trên chứng từ C/O và các chứng từ khác trong hồ sơ hải quan.

(d) Kiểm tra tiêu chí xuất xứ hàng hóa

Hải quan xác định tiêu chí xuất xứ áp dụng theo thứ tự ưu tiên:

• WO (Wholly Obtained – Xuất xứ thuần túy): Kiểm tra điều kiện đáp ứng tiêu chí WO căn cứ thông tin thị trường xuất khẩu, đặc điểm địa lý quốc gia, quy trình sản xuất. Không cần xét đến danh mục PSR hay tiêu chí chung
• PE (Sản xuất toàn bộ từ nguyên liệu có xuất xứ của nước thành viên): Không cần xét thêm tiêu chí PSR hay tiêu chí chung
• Xuất xứ không thuần túy: Áp dụng tiêu chí theo danh mục PSR của FTA tương ứng; nếu không có PSR thì áp dụng tiêu chí chung

2.2. Kiểm tra thực tế hàng hóa

Khi kiểm tra thực tế, công chức hải quan đối chiếu thông tin xuất xứ ghi trên hàng hóa, bao bì với nội dung khai báo trên tờ khai và các chứng từ trong hồ sơ. Một số lưu ý đặc biệt:

🚨 Cảnh báo về ghi nhãn hàng hóa nhập khẩu:

Hàng hóa sản xuất tại nước ngoài khi nhập khẩu vào Việt Nam nhưng đã ghi sẵn dòng chữ “Made in Vietnam” / “Produced in/by Vietnam” / “Origin Vietnam” trên hàng hóa và/hoặc bao bì → bị xử lý vi phạm hành vi buôn bán hàng giả mạo nhãn hàng hóa theo Điều 13 Nghị định 185/2013/NĐ-CP.

Trường hợp phát hiện C/O giả, C/O không hợp lệ → xử lý theo quy định và chuyển luồng kiểm tra thực tế. Trường hợp có dấu hiệu rõ ràng về vi phạm → Đội trưởng Hải quan tổ chức kiểm tra hoặc phối hợp với lực lượng kiểm soát chống buôn lậu của Chi cục Hải quan khu vực.

3. Kiểm tra hàng hóa xuất khẩu

3.1. Kiểm tra hồ sơ hải quan

Hải quan nơi đăng ký tờ khai kiểm tra, xác định xuất xứ hàng hóa xuất khẩu theo Điều 6 Thông tư 33/2023/TT-BTC và Điều 10 Quyết định 467/QĐ-CHQ. Các nội dung kiểm tra gồm: mô tả hàng hóa, xuất xứ, số lượng, mã số HS, model, ký/mã hiệu và đối chiếu với các chứng từ thuộc hồ sơ hải quan.

Trường hợp có dấu hiệu nghi ngờ gian lận xuất xứ đối với hàng gia công, sản xuất xuất khẩu → đối chiếu mã số HS khai trên tờ khai xuất khẩu với mã số HS khai khi làm thủ tục nhập khẩu nguyên liệu đầu vào của cùng doanh nghiệp.

3.2. Kiểm tra thực tế hàng hóa

Khi kiểm tra thực tế hàng hóa xuất khẩu, công chức kiểm tra thông tin xuất xứ ghi trên hàng hóa/bao bì với nội dung khai báo trên tờ khai. Đặc biệt lưu ý:

Trường hợp trên hàng hóa, bao bì xuất khẩu thể hiện các dòng chữ “Sản xuất tại Việt Nam” / “Chế tạo tại Việt Nam” / “Made in Vietnam” / “Produced in Vietnam” / “Product of Vietnam”… nhưng qua kiểm tra thực tế phát hiện có dấu hiệu gian lận, giả mạo xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp → xử lý vi phạm theo quy định.

4. Các phương thức gian lận đang bị cảnh báo

Công văn 17552 liệt kê cụ thể 5 phương thức gian lận xuất xứ phổ biến đang bị theo dõi chặt trong toàn ngành hải quan:

(1) Lắp ráp đơn giản, không đủ tiêu chí nhưng khai xuất xứ Việt Nam
Doanh nghiệp nhập khẩu nguyên vật liệu, bán thành phẩm, linh kiện từ nước ngoài để sản xuất, gia công, lắp ráp nhưng không trải qua công đoạn gia công thực chất hoặc chỉ trải qua công đoạn đơn giản không đáp ứng tiêu chí xuất xứ theo quy định, nhưng khi xuất khẩu lại ghi xuất xứ Việt Nam trên tờ khai và trên hàng hóa/bao bì.

(2) Thành lập nhiều công ty để “rửa” xuất xứ
Thành lập nhiều công ty, mỗi công ty nhập khẩu một số cụm linh kiện, phụ tùng rời để lắp ráp hoặc bán cho công ty khác thực hiện gia công công đoạn đơn giản, không đủ tiêu chí xuất xứ nhưng ghi “Sản xuất tại Việt Nam” trên nhãn để tiêu thụ nội địa hoặc xuất khẩu.

(3) Nhập hàng nước ngoài rồi hợp thức hóa hồ sơ xin C/O Việt Nam
Nhập khẩu hàng hóa có xuất xứ từ nước ngoài về Việt Nam, sau đó hợp thức hóa hồ sơ hoặc xin cấp C/O xuất xứ Việt Nam để xuất khẩu nhưng lại khai báo xuất xứ Việt Nam.

(4) Lợi dụng quy trình cấp C/O để khai sai
Không khai nguồn gốc nguyên vật liệu nhập khẩu đầu vào, lập hợp đồng giả về mua nguyên vật liệu trong nước, sử dụng hóa đơn giá trị gia tăng quay vòng hồ sơ xin cấp C/O.

(5) Xuất khẩu hàng không đáp ứng tiêu chí nhưng ghi xuất xứ Việt Nam
Xuất khẩu các hàng hóa mà trên hàng hóa và/hoặc bao bì thể hiện là xuất xứ Việt Nam hoặc theo khai báo là xuất xứ Việt Nam nhưng thực tế không đáp ứng được các tiêu chí về xuất xứ theo quy định.

5. Mặt hàng và loại hình trọng điểm

18 nhóm mặt hàng trọng điểm

Qua công tác phân tích, xác định rủi ro, Cục Hải quan xác định các nhóm mặt hàng sau có nguy cơ cao về gian lận xuất xứ, cần tăng cường kiểm tra:

1. Gỗ và các sản phẩm từ gỗ (trọng tâm: gỗ dán, tủ gỗ, ghế sofa có khung gỗ)
2. Thiết bị thể thao; thiết bị nội thất
3. Thép: khớp nối bằng thép; bánh xe thép; thép tiền chế; ống đồng
4. Điện tử: mạch điện máy xử lý dữ liệu; sản phẩm điện tử và linh kiện
5. Xe đạp, xe đạp điện và linh kiện
6. Pin năng lượng mặt trời, Pin Lithium
7. Đệm mút
8. Đá nhân tạo
9. Gạch men
10. Lốp xe tải và xe khách
11. Bao và túi nhựa
12. Máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng, máy hút bụi, máy cắt cỏ
13. Ghim đóng thùng
14. Vỏ bình ga
15. Giày dép và túi xách
16. Thực phẩm
17. Hộp nhựa Propylen
18. Nông sản

Loại hình trọng điểm cần lưu ý

Hàng hóa xuất khẩu: B11 (Xuất kinh doanh), E52 (Xuất sản phẩm gia công cho thương nhân nước ngoài), E62 (Xuất sản phẩm sản xuất xuất khẩu), C12 (Hàng hóa từ kho ngoại quan xuất đi nước ngoài)

Hàng hóa nhập khẩu: A11 (Nhập kinh doanh tiêu dùng), A12 (Nhập kinh doanh sản xuất), E31 (Nhập nguyên liệu sản xuất xuất khẩu), E21 (Nhập nguyên liệu, vật tư để gia công cho thương nhân nước ngoài)

6. Lưu ý thực tiễn cho doanh nghiệp

📋 Checklist doanh nghiệp cần kiểm tra ngay:

☑ C/O còn hiệu lực và thông tin khớp đúng với tờ khai hải quan
☑ Mã nước xuất xứ khai đúng theo bảng UN/LOCODE
☑ Nhãn hàng hóa đủ nội dung bắt buộc theo Nghị định 37/2026/NĐ-CP
☑ Không có dòng chữ “Made in Vietnam” sai sự thật trên bao bì hàng nhập khẩu
☑ Hồ sơ nguồn gốc nguyên liệu đầu vào lưu đầy đủ, trung thực
☑ Hàng thuộc 18 nhóm trọng điểm → chuẩn bị hồ sơ chứng minh xuất xứ kỹ hơn bình thường
☑ Hàng gửi kho ngoại quan → giám sát chặt việc đóng ghép, thay đổi bao bì, dán nhãn trước khi xuất đi nước thứ ba

Về báo cáo định kỳ: Các Chi cục Hải quan gửi báo cáo 6 tháng (ngày 07/7) và hàng năm (ngày 07/01 năm liền kề) về công tác kiểm tra giám sát xuất xứ, ghi nhãn và chuyển tải bất hợp pháp về Cục Hải quan qua email co@customs.gov.vn. Đầu mối: Ông Nguyễn Trung Kiên – Ban Giám sát quản lý về hải quan, SĐT: 0972328389.

Nguồn: Công văn số 17552/CHQ-GSQL ngày 16/6/2026 của Cục Hải quan – Bộ Tài chính về việc kiểm tra, xác định xuất xứ, ghi nhãn hàng hóa.

Ngày 01/7/2026, Bộ Y tế ban hành Thông tư số 27/2026/TT-BYT
kèm theo Danh mục thực phẩm; dụng cụ chứa đựng thực phẩm, vật liệu bao gói
tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm có mức độ rủi ro trung bình
thuộc trách nhiệm quản lý của Bộ Y tế. Thông tư có hiệu lực thi hành ngay từ
ngày ký, tức 01/7/2026.

Đây là văn bản quan trọng đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu thực phẩm,
bao bì thực phẩm và các sản phẩm dinh dưỡng – đặc biệt là những mặt hàng
thuộc diện kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm khi nhập khẩu vào Việt Nam.

Nội dung chính

• 1. Cơ sở pháp lý
• 2. Danh mục 8 nhóm sản phẩm rủi ro trung bình
• 3. Yêu cầu quản lý – Đăng ký hay Tự công bố?
• 4. Tra cứu mã HS và kiểm tra nhà nước
• 5. Lưu ý thực tiễn cho doanh nghiệp XNK

1. Cơ sở pháp lý

Thông tư 27/2026/TT-BYT được ban hành căn cứ trên các văn bản sau:

• Luật An toàn thực phẩm số 55/2010/QH12
• Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa số 05/2007/QH12 – sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 78/2025/QH15
• Nghị định số 37/2026/NĐ-CP – quy định chi tiết thi hành Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa
• Nghị định số 15/2018/NĐ-CP – quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm
• Nghị định số 42/2025/NĐ-CP – quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Y tế

Về mã HS và danh mục hàng hóa phải kiểm tra nhà nước, các doanh nghiệp tra
cứu theo:

• Thông tư số 15/2024/TT-BYT – Danh mục thực phẩm, phụ gia
  thực phẩm và dụng cụ chứa đựng thực phẩm đã được xác định mã số hàng hóa
  phải kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm nhập khẩu thuộc phạm vi quản lý
  của Bộ Y tế
• Thông tư số 31/2022/TT-BTC – Danh mục hàng hóa xuất khẩu,
  nhập khẩu Việt Nam của Bộ Tài chính

2. Danh mục 8 nhóm sản phẩm rủi ro trung bình

Phụ lục kèm theo Thông tư 27/2026/TT-BYT liệt kê 8 nhóm sản phẩm
có mức độ rủi ro trung bình thuộc trách nhiệm quản lý của Bộ Y tế, bao gồm:

3. Yêu cầu quản lý – Đăng ký hay Tự công bố?

Đây là điểm quan trọng nhất mà doanh nghiệp nhập khẩu cần phân biệt rõ,
vì hai hình thức có trình tự, thủ tục và thời gian xử lý khác nhau.

Đăng ký bản công bố sản phẩm (Điều 6 NĐ 15/2018/NĐ-CP)

Áp dụng cho 4 nhóm sản phẩm dinh dưỡng công thức cho trẻ em
(STT 1–4). Đây là hình thức kiểm soát chặt hơn – doanh nghiệp phải nộp hồ sơ
đăng ký và được cơ quan có thẩm quyền cấp số tiếp nhận trước
khi đưa sản phẩm ra thị trường hoặc thực hiện thủ tục nhập khẩu.

Hồ sơ đăng ký thường bao gồm: Giấy đăng ký kinh doanh, bản công bố sản phẩm,
phiếu kết quả kiểm nghiệm, nhãn sản phẩm, tài liệu chứng minh xuất xứ và chất
lượng từ nhà sản xuất.

Tự công bố sản phẩm (Điều 4 NĐ 15/2018/NĐ-CP)

Áp dụng cho 4 nhóm còn lại gồm bao bì nhựa, bao bì cao su,
nước uống đóng chai và nước đá dùng liền (STT 5–8). Doanh nghiệp tự
chịu trách nhiệm về sự phù hợp của sản phẩm với quy định pháp luật,
công bố thông tin trên website hoặc tại cơ quan quản lý địa phương và không
cần chờ phê duyệt từ cơ quan nhà nước.

⚠️ Lưu ý quan trọng: Dù là tự công bố hay đăng ký, tất cả
sản phẩm trong danh mục đều phải đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia
(QCVN) tương ứng và phải kiểm tra nhà nước về an toàn thực
phẩm khi nhập khẩu theo Thông tư 15/2024/TT-BYT. Doanh nghiệp không
được thông quan trước khi hoàn tất nghĩa vụ này.

4. Tra cứu mã HS và kiểm tra nhà nước

Thông tư 27/2026/TT-BYT không liệt kê trực tiếp mã HS cho từng sản phẩm
mà dẫn chiếu sang Thông tư 15/2024/TT-BYT và Thông tư
31/2022/TT-BTC. Điều này có nghĩa là:

• Mã HS áp dụng theo danh mục đã được xác định tại Thông tư 15/2024/TT-BYT
  – đây là danh mục hàng hóa phải kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm
  nhập khẩu thuộc phạm vi quản lý của Bộ Y tế
• Doanh nghiệp cần đối chiếu mã HS của lô hàng với danh mục này trước
  khi ký hợp đồng nhập khẩu để xác định có thuộc diện kiểm tra hay không
• Nếu thuộc danh mục → phải hoàn tất thủ tục công bố/đăng ký sản phẩm
  trước khi hàng về cảng để tránh lưu kho phát sinh chi phí

5. Lưu ý thực tiễn cho doanh nghiệp XNK

📋 Checklist doanh nghiệp nhập khẩu cần kiểm tra:

☑ Xác định mã HS của sản phẩm và đối chiếu với Thông tư 15/2024/TT-BYT
☑ Xác định sản phẩm thuộc nhóm đăng ký hay tự công bố
theo Thông tư 27/2026/TT-BYT
☑ Hoàn tất thủ tục đăng ký/tự công bố trước khi hàng về đến cảng
☑ Sản phẩm dinh dưỡng trẻ em (STT 1–4) phải có số tiếp nhận công bố
từ Cục An toàn thực phẩm trước khi thông quan
☑ Bao bì nhựa, cao su tiếp xúc thực phẩm (STT 5–6) phải đáp ứng
QCVN 12-1 và QCVN 12-2 – chuẩn bị hồ sơ kiểm nghiệm từ nhà sản xuất
☑ Nước uống đóng chai và nước đá phải đáp ứng QCVN 6-1 và QCVN 10
☑ Kiểm tra nhãn hàng hóa đáp ứng quy định tại Nghị định 37/2026/NĐ-CP

Ngoài ra, Cục An toàn thực phẩm – Bộ Y tế sẽ tiếp tục rà soát và đề xuất
cập nhật, bổ sung danh mục các sản phẩm có mức độ rủi ro trung bình và
rủi ro cao trong thời gian tới. Doanh nghiệp cần theo dõi để cập nhật
kịp thời khi danh mục được mở rộng.

Nguồn: Thông tư số 27/2026/TT-BYT ngày 01/7/2026 của Bộ Y tế ban hành
Danh mục thực phẩm; dụng cụ chứa đựng thực phẩm, vật liệu bao gói tiếp xúc
trực tiếp với thực phẩm có mức độ rủi ro trung bình thuộc trách nhiệm quản lý
của Bộ Y tế.

Ngày 25/6/2026, Cục Hải quan ban hành Thông báo số 17920/TB-CHQ
kèm theo hai phụ lục quan trọng về việc thống nhất mã đơn vị hải quan và thông tin
tài khoản Kho bạc Nhà nước (KBNN) áp dụng từ ngày 01/7/2026. Đây
là thay đổi mang tính hệ thống, ảnh hưởng trực tiếp đến quy trình nộp thuế, phí
hải quan của toàn bộ doanh nghiệp xuất nhập khẩu trên cả nước.

⚠️ Lưu ý quan trọng: Kể từ ngày 01/7/2026, doanh nghiệp phải
sử dụng mã đơn vị hải quan mới và thông tin KBNN mới khi thực
hiện các giao dịch nộp thuế, phí, lệ phí hải quan. Sử dụng thông tin cũ có thể
dẫn đến tiền nộp vào sai tài khoản, gây chậm trễ thông quan.

Nội dung chính

• 1. Bối cảnh ban hành
• 2. Phụ lục I – Các đơn vị thay đổi mã hải quan và mã KBNN
• 3. Phụ lục II – Các đơn vị giữ nguyên mã KBNN, chỉ thay mã hải quan
• 4. Các loại tài khoản KBNN cần lưu ý
• 5. Lưu ý thực tiễn cho doanh nghiệp

1. Bối cảnh ban hành

Thông báo 17920/TB-CHQ được ban hành trong bối cảnh Cục Hải quan thực hiện
tái cơ cấu, sắp xếp lại các đơn vị hải quan cửa khẩu và ngoài cửa khẩu
thuộc các Chi cục Hải quan khu vực trên toàn quốc. Quá trình tái cơ cấu dẫn đến
việc thay đổi mã đơn vị hải quan, đồng thời kéo theo thay đổi thông tin tài khoản
chuyên thu tại Kho bạc Nhà nước nơi từng đơn vị mở tài khoản.

Thông báo này bao gồm hai phụ lục với phạm vi áp dụng khác nhau:

• Phụ lục I: Các đơn vị hải quan thay đổi cả mã hải quan
  lẫn mã KBNN
• Phụ lục II: Các đơn vị hải quan chỉ thay đổi mã hải
  quan, mã KBNN giữ nguyên

2. Phụ lục I – Các đơn vị thay đổi mã hải quan và mã KBNN

Dưới đây là các đơn vị hải quan tiêu biểu có thay đổi thông tin tài khoản KBNN
từ 01/7/2026, tập trung tại khu vực TP. Hồ Chí Minh và các tỉnh phía Nam – nơi
có lưu lượng hàng hóa XNK lớn nhất cả nước:

3. Phụ lục II – Các đơn vị giữ nguyên mã KBNN, chỉ thay mã hải quan

Các đơn vị trong Phụ lục II chỉ thay đổi mã đơn vị hải quan trên tờ khai
nhưng thông tin tài khoản KBNN không thay đổi. Doanh nghiệp vẫn
nộp thuế vào đúng tài khoản cũ, nhưng cần cập nhật mã đơn vị khi khai báo hải
quan điện tử:

4. Các loại tài khoản KBNN cần lưu ý

Mỗi đơn vị hải quan sử dụng nhiều ký hiệu tài khoản khác nhau tùy mục đích
thu. Doanh nghiệp cần nộp tiền vào đúng ký hiệu tài khoản tương
ứng với loại nghĩa vụ tài chính của mình:

5. Lưu ý thực tiễn cho doanh nghiệp

(1) Cập nhật thông tin trong hệ thống kế toán nội bộ

Doanh nghiệp cần thông báo ngay cho bộ phận kế toán, tài chính để cập nhật
thông tin mã đơn vị hải quan mới và tài khoản KBNN mới vào hệ thống. Tránh tình
trạng chuyển tiền vào tài khoản cũ sau ngày 01/7/2026 gây chậm trễ thông quan,
phát sinh phí lưu kho.

(2) Kiểm tra đúng phụ lục trước khi cập nhật

Xác định rõ đơn vị hải quan nơi doanh nghiệp thường xuyên làm thủ tục thuộc
Phụ lục I (thay đổi cả mã HQ lẫn mã KBNN) hay Phụ lục II
(chỉ thay mã HQ, KBNN giữ nguyên) để cập nhật đúng và đủ thông tin.

(3) Lưu ý khi nộp thuế qua ngân hàng

Khi tạo lệnh chuyển tiền nộp thuế/phí qua ngân hàng, cần nhập đúng:

• Mã KBNN mới (7 chữ số)
• Mã NH (mã ngân hàng phối hợp thu – 4 chữ số)
• Mã cơ quan thu (mã số đơn vị hải quan – 7 chữ số)
• Ký hiệu tài khoản đúng với loại nghĩa vụ (7111, 3511, 3512…)

📋 Checklist cập nhật cho doanh nghiệp:

☑ Xác định đơn vị hải quan thường xuyên làm thủ tục thuộc Phụ lục I hay II
☑ Cập nhật mã đơn vị hải quan mới vào hệ thống khai báo hải quan điện tử
☑ Cập nhật mã KBNN, mã NH mới (nếu thuộc Phụ lục I) vào hệ thống kế toán
☑ Thông báo cho ngân hàng phối hợp thu về thông tin tài khoản KBNN mới
☑ Kiểm tra lại các lệnh nộp thuế định kỳ đã cài đặt sẵn trong hệ thống
☑ Hiệu lực từ 01/7/2026 – hoàn tất cập nhật trước ngày này

Nguồn: Thông báo số 17920/TB-CHQ ngày 25/6/2026 của Cục Hải quan – Bộ
Tài chính về việc thống nhất mã đơn vị hải quan và thông tin tài khoản Kho bạc
Nhà nước từ ngày 01/7/2026.

Ban Quản lý các Khu chế xuất và Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh (HEPZA)
vừa ban hành thông báo chính thức về việc trực tiếp thực hiện cấp Giấy
chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) cho các doanh nghiệp trong KCX-KCN
TP.HCM. Đây là bước thay đổi quan trọng trong phân cấp quản lý, giúp doanh
nghiệp không còn phải lên Bộ Công Thương hay Phòng Thương mại
để xin cấp C/O như trước.

📌 Điểm mấu chốt: Theo Quyết định số 07/2026/QĐ-UBND ngày
10/02/2026, UBND TP.HCM đã phân cấp cho Ban Quản lý KCX-KCN
thực hiện cấp C/O cho doanh nghiệp trong khu. Thủ tục giải quyết nhanh, phí
giảm 50% đến hết năm 2026 – đây là cơ hội doanh nghiệp không nên bỏ qua.

Nội dung chính

• 1. 7 mẫu C/O được cấp và thời điểm áp dụng
• 2. Phí cấp C/O – Đang giảm 50%
• 3. Thời gian giải quyết hồ sơ
• 4. Cách thức nộp hồ sơ
• 5. Quy trình thực hiện từng bước
• 6. Địa điểm nộp hồ sơ và liên hệ
• 7. Lưu ý thực tiễn cho doanh nghiệp

1. 7 mẫu C/O được cấp và thời điểm áp dụng

Ban Quản lý KCX-KCN TP.HCM thực hiện cấp 7 mẫu C/O ưu đãi
theo các Hiệp định Thương mại tự do mà Việt Nam là thành viên:

💡 Lưu ý: Hiện tại Ban Quản lý chưa cấp các mẫu C/O như
Form B (phi ưu đãi), Form EUR.1 (EVFTA), Form EAV (EAEU), Form UKVFTA.
Với các mẫu này, doanh nghiệp vẫn phải nộp hồ sơ tại cơ quan cấp C/O khác
theo quy định hiện hành.

2. Phí cấp C/O – Đang giảm 50%

Đây là điểm rất đáng chú ý cho doanh nghiệp trong năm 2026.
Theo Thông tư số 64/2025/TT-BTC ngày 30/6/2025, phí chứng nhận xuất xứ hàng
hóa được áp dụng ở mức bằng 50% mức phí thông thường cho đến
hết ngày 31/12/2026:

Tài khoản nộp phí:
Ngân hàng BIDV – Chi nhánh Hoàng Mai Hà Nội
Số tài khoản: 869 729 9999

3. Thời gian giải quyết hồ sơ

Đây là một trong những điểm vượt trội nhất của quy trình cấp
C/O tại Ban Quản lý KCX-KCN so với quy trình truyền thống:

💡 Khuyến nghị: Ưu tiên nộp hồ sơ trực tuyến qua
eCoSys để được giải quyết nhanh nhất – chỉ 6 giờ làm việc. Với lô
hàng gấp, đây là lựa chọn tối ưu để đảm bảo C/O kịp thời cho tàu xuất.

4. Cách thức nộp hồ sơ

Doanh nghiệp có thể lựa chọn một trong 3 hình thức nộp hồ sơ
đề nghị cấp C/O:

(1) Trực tuyến qua eCoSys – Nhanh nhất, khuyến nghị ưu tiên
Truy cập hệ thống quản lý và cấp chứng nhận xuất xứ điện tử của Bộ Công Thương
tại địa chỉ: www.ecosys.gov.vn

(2) Trực tiếp tại trụ sở Ban Quản lý
Nộp hồ sơ bản giấy tại một trong 3 trụ sở tùy thuộc vào khu vực KCN của doanh
nghiệp (xem chi tiết tại mục 6).

(3) Qua dịch vụ bưu chính công ích
Gửi hồ sơ qua bưu điện – thời gian giải quyết 24 giờ làm việc kể từ ngày ghi
trên bì thư.

5. Quy trình thực hiện từng bước

Bước 1 – Đăng ký hồ sơ thương nhân trên eCoSys

Truy cập www.ecosys.gov.vn
→ Đăng ký hồ sơ thương nhân → Chọn cơ quan cấp C/O là Ban Quản lý
KCX-KCN TP.HCM → Gửi hồ sơ để Ban Quản lý xét duyệt.

Bước 2 – Chờ Ban Quản lý chấp thuận hồ sơ thương nhân

Sau khi Ban Quản lý chấp thuận hồ sơ thương nhân trên hệ thống, doanh nghiệp
mới được phép đăng ký hồ sơ cấp C/O cho từng lô hàng.

Bước 3 – Đăng ký hồ sơ cấp C/O và nộp phí

Đăng ký hồ sơ C/O trên eCoSys → Đính kèm đầy đủ tài liệu theo quy định →
Nộp phí chứng nhận xuất xứ vào tài khoản BIDV số 869 729 9999.

Bước 4 – Tiếp nhận kết quả

Ban Quản lý kiểm tra hồ sơ và thông báo trên eCoSys: duyệt cấp C/O,
hoặc yêu cầu giải trình/bổ sung nếu hồ sơ chưa đáp ứng yêu cầu.

6. Địa điểm nộp hồ sơ và liên hệ

Tùy thuộc vào vị trí KCX-KCN của doanh nghiệp, nộp hồ sơ tại trụ sở tương ứng:

Đầu mối liên hệ – Phòng Quản lý doanh nghiệp, Ban Quản lý KCX-KCN:

• Bà Phạm Thị Hải – Phó Trưởng phòng
  📞 0908 263 326 | ✉️ phamhai.hepza@tphcm.gov.vn
• Bà Phạm Thị Trường An – Chuyên viên
  📞 0919 376 168 | ✉️ pttan.hepza@tphcm.gov.vn

7. Lưu ý thực tiễn cho doanh nghiệp

(1) Chỉ áp dụng cho doanh nghiệp trong KCX-KCN TP.HCM

Thẩm quyền cấp C/O của Ban Quản lý chỉ áp dụng cho doanh nghiệp
đang hoạt động trong các KCX-KCN thuộc phạm vi quản lý bao gồm các
khu tại TP.HCM, Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu theo phân cấp mới. Doanh
nghiệp ngoài khu vẫn thực hiện thủ tục tại các cơ quan cấp C/O khác.

(2) Ưu tiên đăng ký thương nhân sớm trên eCoSys

Bước đăng ký hồ sơ thương nhân là điều kiện tiên quyết –
phải được Ban Quản lý chấp thuận trước, sau đó mới được đăng ký cấp C/O cho
từng lô hàng. Doanh nghiệp nên hoàn tất bước này ngay, tránh bị động khi có
lô hàng cần C/O gấp.

(3) Tận dụng ưu đãi giảm 50% phí – chỉ đến 31/12/2026

Mức phí giảm 50% theo Thông tư 64/2025/TT-BTC chỉ áp dụng đến hết
ngày 31/12/2026. Sau thời điểm này, phí sẽ trở về mức thông thường
60.000 đồng/bộ.

(4) Chuẩn bị hồ sơ kỹ trước khi nộp

Dù thời gian giải quyết chỉ 6–8 giờ nhưng đồng hồ bắt đầu tính từ khi
hồ sơ đầy đủ và hợp lệ. Nếu hồ sơ thiếu sót, Ban Quản lý
sẽ yêu cầu bổ sung và thời gian giải quyết tính lại từ đầu. Doanh nghiệp
cần đối chiếu kỹ danh mục tài liệu theo quy định trước khi nộp.

📋 Checklist trước khi nộp hồ sơ C/O:

☑ Đã đăng ký và được chấp thuận hồ sơ thương nhân trên eCoSys
☑ Xác định đúng mẫu C/O cần xin (Form D, AK, AJ, AHK, RCEP, VK, VJ)
☑ Chuẩn bị đủ hồ sơ: Hóa đơn thương mại, Packing list, B/L hoặc AWB,
tờ khai xuất khẩu, bảng kê khai xuất xứ
☑ Nộp phí vào tài khoản BIDV số 869 729 9999 trước hoặc cùng lúc nộp hồ sơ
☑ Chọn đúng trụ sở Ban Quản lý theo khu vực KCN của doanh nghiệp
☑ Lưu ý thời hạn giảm phí 50% chỉ đến hết 31/12/2026

Nguồn: Thông báo của Ban Quản lý các Khu chế xuất và Công nghiệp Thành
phố Hồ Chí Minh (HEPZA) tháng 5/2026 về việc cấp Giấy chứng nhận xuất xứ
hàng hóa cho doanh nghiệp trong KCX-KCN TP.HCM. Căn cứ Quyết định
07/2026/QĐ-UBND ngày 10/02/2026 của UBND TP.HCM.

Từ ngày 01/7/2026, hàng loạt văn bản pháp luật quan trọng
chính thức có hiệu lực thi hành, tác động trực tiếp đến hoạt động xuất nhập
khẩu, logistics, hải quan và kinh doanh của doanh nghiệp. THIEN THANH LOGISTICS
tổng hợp 17 văn bản trọng yếu mà doanh nghiệp, cá nhân kinh
doanh cần nghiên cứu và chủ động thực hiện ngay.

⚠️ Lưu ý: Doanh nghiệp, cá nhân kinh doanh cần nghiên cứu
kỹ và chủ động thực hiện các quy định để đảm bảo tuân thủ pháp luật, hạn
chế rủi ro trong hoạt động xuất nhập khẩu.

Danh mục 17 văn bản có hiệu lực từ 01/7/2026

Phân tích theo nhóm tác động đến doanh nghiệp XNK

Nhóm 1 – Trực tiếp ảnh hưởng đến thủ tục hải quan

Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 là văn bản có tầm ảnh hưởng
rộng nhất, thay thế và bổ sung nhiều quy định về khai thuế, nộp thuế, hoàn thuế
và xử lý vi phạm. Doanh nghiệp XNK cần rà soát lại quy trình khai báo thuế
xuất nhập khẩu để đảm bảo tuân thủ đúng quy định mới.

Nghị định 169/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính
trong lĩnh vực hải quan là văn bản thay thế Nghị định 128/2020/NĐ-CP. Mức phạt,
các hành vi vi phạm và thẩm quyền xử phạt được cập nhật toàn diện. Doanh nghiệp
cần nắm rõ để tránh bị xử phạt không đáng có.

Quyết định 31/2026/QĐ-TTg ban hành Danh mục hàng hóa nhập
khẩu phải làm thủ tục hải quan tại cửa khẩu nhập. Đây là căn cứ quan trọng để
xác định hàng hóa nào bắt buộc phải thông quan ngay tại cửa khẩu, không được
chuyển cửa khẩu hay làm thủ tục tại nơi khác.

Nhóm 2 – Danh mục hàng hóa rủi ro trung bình và cao (Kiểm tra chuyên ngành)

Đây là nhóm văn bản tác động lớn nhất đến hoạt động nhập
khẩu kể từ 01/7/2026. Theo Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa số 78/2025/QH15
và Nghị định 37/2026/NĐ-CP, các Bộ ngành đồng loạt ban hành danh mục hàng hóa
có mức độ rủi ro trung bình và cao thuộc phạm vi quản lý của mình:

• Bộ KH&CN – TT 36/2026/TT-BKHCN: Sản phẩm khoa học công
  nghệ, đo lường, tiêu chuẩn
• Bộ NN&MT – TT 27/2026/TT-BNNMT: Nông sản, thực phẩm,
  phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, thủy sản
• Bộ Xây dựng – TT 49/2026/TT-BXD: Vật liệu xây dựng,
  thiết bị giao thông vận tải
• Bộ Công Thương – TT 33/2026/TT-BCT: Hàng hóa công
  nghiệp, điện, năng lượng, hóa chất
• Bộ Y tế – TT 27, 28, 125, 26/2026/TT-BYT: Thực phẩm,
  dụng cụ bao bì thực phẩm, thuốc, dược liệu, dược cổ truyền

💡 Ý nghĩa thực tiễn: Hàng hóa thuộc danh mục rủi ro trung
bình → phải tự công bố sản phẩm hoặc đăng ký công
bố trước khi thông quan. Hàng hóa rủi ro cao → phải kiểm
tra nhà nước tại cơ quan chuyên ngành. Doanh nghiệp phải tra cứu
mã HS của hàng hóa để xác định thuộc nhóm nào và chuẩn bị đúng hồ sơ.

Nhóm 3 – Hỗ trợ doanh nghiệp về tài chính

Nghị định 245/2026/NĐ-CP về gia hạn nộp thuế là tin tốt cho
doanh nghiệp đang gặp khó khăn về dòng tiền. Nghị định cho phép gia hạn thời
hạn nộp thuế VAT, thuế TNDN, thuế TNCN và tiền thuê đất trong
năm 2026 – áp dụng ngay từ ngày ký đến hết 30/12/2026.

Nhóm 4 – Xử phạt vi phạm hành chính các lĩnh vực liên quan

Song song với hải quan, các lĩnh vực chăn nuôi (NĐ 211) và
thủy sản (NĐ 246) cũng cập nhật quy định xử phạt mới. Doanh
nghiệp nhập khẩu các mặt hàng thuộc nhóm này (thịt, gia cầm, thủy hải sản,
thức ăn chăn nuôi…) cần lưu ý tránh vi phạm.

Checklist hành động cho doanh nghiệp XNK

📋 Việc cần làm ngay từ 01/7/2026:

☑ Rà soát danh mục hàng hóa đang XNK và đối chiếu với các Thông tư danh
mục rủi ro mới của từng Bộ ngành
☑ Xác định hàng hóa thuộc diện tự công bố, đăng ký công bố hay
kiểm tra nhà nước – chuẩn bị hồ sơ tương ứng
☑ Cập nhật nội dung Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 vào quy trình khai
báo thuế XNK
☑ Nắm rõ khung xử phạt mới theo NĐ 169/2026/NĐ-CP – đặc biệt các hành
vi liên quan đến khai sai HS Code, giá trị, xuất xứ
☑ Kiểm tra hàng hóa nhập khẩu có thuộc Danh mục phải thông quan
tại cửa khẩu nhập theo QĐ 31/2026/QĐ-TTg không
☑ Doanh nghiệp đang khó khăn tài chính → xem xét điều kiện gia hạn nộp
thuế theo NĐ 245/2026/NĐ-CP
☑ Cập nhật hệ thống ngành sản phẩm Việt Nam mới theo QĐ 32/2026/QĐ-TTg
(hiệu lực 14/8/2026)

Tổng hợp bởi THIEN THANH LOGISTICS CO., LTD – Căn cứ
các văn bản pháp luật được ban hành và công bố chính thức. Thông tin mang tính
tham khảo, doanh nghiệp cần tra cứu toàn văn từng văn bản để áp dụng chính xác
cho từng trường hợp cụ thể.

Để hỗ trợ doanh nghiệp xuất nhập khẩu chủ động liên hệ đúng cán bộ nghiệp
vụ khi phát sinh vướng mắc trong quá trình thông quan, THIEN THANH LOGISTICS
tổng hợp danh mục 5 Tổ Nghiệp vụ tại Chi cục Hải quan Cảng Sài Gòn
Khu vực I, bao gồm phân công quầy và số điện thoại liên hệ trực tiếp
của từng cán bộ.

Chi cục Hải quan Cảng Sài Gòn KV I là một trong những đơn vị hải quan có
lưu lượng hàng hóa lớn nhất khu vực phía Nam, xử lý tờ khai cho hàng hóa
thuộc nhiều nhóm chương HS từ chương 01 đến chương 97. Việc liên hệ đúng tổ
nghiệp vụ phụ trách nhóm hàng của mình sẽ giúp rút ngắn thời gian
xử lý và tránh phát sinh chi phí lưu kho không cần thiết.

💡 Cách sử dụng danh mục này: Xác định mã chương HS của
hàng hóa → Tra đúng Tổ Nghiệp vụ phụ trách → Liên hệ trực tiếp cán bộ
tại quầy tương ứng khi có vướng mắc về tờ khai, kiểm tra hồ sơ hoặc
thông quan hàng hóa.

Tổ Nghiệp vụ 1 – Động vật, Thực phẩm, Nông sản (Chương 01–24)

Tổ NV1 phụ trách các mặt hàng thuộc Chương 01–24 theo
Danh mục hàng hóa xuất nhập khẩu Việt Nam, bao gồm: động vật sống, thịt,
thủy sản, sữa, trứng, mật ong, rau củ quả, cà phê, chè, gia vị, ngũ cốc,
thực phẩm chế biến, đồ uống, rượu, thuốc lá.

Tổ Nghiệp vụ 2 – Khoáng sản, Hóa chất, Nhựa (Chương 25–40)

Tổ NV2 phụ trách các mặt hàng thuộc Chương 25–40, bao gồm:
muối, lưu huỳnh, đất đá, khoáng sản, hóa chất vô cơ và hữu cơ, dược phẩm,
phân bón, thuốc trừ sâu, chất dẻo (nhựa), cao su và các sản phẩm liên quan.

Tổ Nghiệp vụ 3 – Da, Gỗ, Dệt may (Chương 41–63)

Tổ NV3 phụ trách các mặt hàng thuộc Chương 41–63, bao gồm:
da và các sản phẩm từ da, lông thú, gỗ và sản phẩm gỗ, giấy, bìa, hàng dệt,
vải, quần áo, phụ kiện may mặc – đây là nhóm hàng xuất khẩu chủ lực của
Việt Nam.

Tổ Nghiệp vụ 4 – Đá, Sắt, Kim loại (Chương 64–83)

Tổ NV4 phụ trách các mặt hàng thuộc Chương 64–83, bao gồm:
giày dép, mũ nón, đá quý, kim loại cơ bản (sắt, thép, nhôm, đồng…), và
các sản phẩm từ kim loại – nhóm hàng thường gặp trong các ngành sản xuất
và xây dựng.

Tổ Nghiệp vụ 5 – Máy móc, Điện, Phương tiện (Chương 84–97)

Tổ NV5 phụ trách các mặt hàng thuộc Chương 84–97, bao gồm:
máy móc thiết bị cơ khí, thiết bị điện và điện tử, phương tiện vận tải (ô tô,
xe máy, tàu thuyền), dụng cụ quang học, đồng hồ, nhạc cụ, vũ khí – đây là
tổ có số lượng nhân sự đông nhất do lưu lượng hàng điện tử, máy móc nhập
khẩu rất lớn.

Tra cứu nhanh – Liên hệ tổ nào theo nhóm hàng?

📌 Lưu ý khi liên hệ:

• Liên hệ trong giờ hành chính (7h30–11h30 và 13h00–17h00,
thứ 2 đến thứ 6)
• Chuẩn bị sẵn số tờ khai hải quan để cán bộ tra cứu nhanh
• Nên liên hệ tổ trưởng khi có vấn đề cần phân luồng hoặc
xử lý khẩn
• Thông tin danh mục có thể thay đổi theo tái cơ cấu đơn vị – cập nhật
định kỳ từ nguồn chính thức

Tổng hợp bởi THIEN THANH LOGISTICS CO., LTD – Danh mục
tổ nghiệp vụ Chi cục Hải quan Cảng Sài Gòn Khu vực I. Thông tin mang tính
tham khảo, doanh nghiệp nên xác nhận lại với cơ quan hải quan khi có thay đổi
nhân sự.

Ngày 06/7/2026, Cục Hải quan – Bộ Tài chính ban hành Công văn số
18534/CHQ-GSQL hướng dẫn thủ tục hải quan đối với trường hợp hàng hóa
tạm xuất không tái nhập mà được thay thế bằng thiết bị khác tương đương theo
thỏa thuận. Đây là tình huống thực tế phổ biến trong hoạt động xuất nhập khẩu
máy móc, thiết bị đưa đi sửa chữa ở nước ngoài.

📌 Bối cảnh: Công văn được ban hành để trả lời Công văn số
58/2026/CV-FSVN ngày 19/6/2026 của Công ty Cổ phần Đầu tư Five Stars Việt Nam
về việc hướng dẫn thủ tục tái nhập khẩu thiết bị đổi trả hàng sửa chữa.

1. Tình huống phát sinh trong thực tế

Đây là tình huống khá phổ biến khi doanh nghiệp tạm xuất máy móc,
thiết bị ra nước ngoài để sửa chữa, nhưng thay vì nhận lại đúng thiết
bị đó, nhà cung cấp nước ngoài lại giao thiết bị khác tương đương
theo thỏa thuận đổi trả (thường gặp với các thiết bị công nghiệp, điện tử,
y tế…).

Khi đó phát sinh câu hỏi pháp lý: thiết bị nhận về có được coi là
“tái nhập” không, và doanh nghiệp phải làm thủ tục hải quan theo
quy trình nào?

2. Hướng dẫn của Cục Hải quan

Theo Công văn 18534/CHQ-GSQL, Cục Hải quan hướng dẫn cụ thể như sau:

Bước 1 – Khai thay đổi mục đích sử dụng hàng tạm xuất không tái nhập

Trường hợp hàng hóa tạm xuất không tái nhập và được thay
thế bằng thiết bị khác tương đương theo thỏa thuận, doanh nghiệp thực hiện
thủ tục khai thay đổi mục đích sử dụng đối với hàng tạm xuất
không tái nhập theo quy định tại:

• Khoản 5 Điều 25 Nghị định số 08/2015/NĐ-CP
• Được sửa đổi, bổ sung tại Khoản 12 Điều 1 Nghị định số
  167/2025/NĐ-CP

Bước 2 – Làm thủ tục nhập khẩu thiết bị thay thế

Hồ sơ hải quan và thủ tục nhập khẩu đối với hàng hóa thay thế
nhập về thực hiện theo quy định tại:

• Chương II Thông tư số 38/2015/TT-BTC
• Được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư số 39/2018/TT-BTC
  và Thông tư số 121/2025/TT-BTC

💡 Lưu ý quan trọng: Thiết bị thay thế nhận về không
được coi là “tái nhập” theo loại hình tạm xuất – tái nhập ban đầu.
Doanh nghiệp phải thực hiện hai thủ tục tách biệt: (1) khai
thay đổi mục đích hàng tạm xuất và (2) làm tờ khai nhập khẩu mới cho thiết
bị thay thế. Không được gộp chung thành một thủ tục.

3. Căn cứ pháp lý tổng hợp

4. Các tình huống thường gặp & cách xử lý

5. Checklist thủ tục cho doanh nghiệp

📋 Quy trình 2 bước cần thực hiện đồng thời:

Thủ tục 1 – Hàng tạm xuất không tái nhập:
☑ Chuẩn bị hồ sơ: tờ khai tạm xuất gốc, hợp đồng/biên bản đổi trả thiết
bị với đối tác nước ngoài
☑ Nộp hồ sơ khai thay đổi mục đích sử dụng tại Chi cục HQ nơi đăng ký
tờ khai tạm xuất
☑ Căn cứ: Khoản 5 Điều 25 NĐ 08/2015 (sửa đổi NĐ 167/2025)

Thủ tục 2 – Nhập khẩu thiết bị thay thế:
☑ Chuẩn bị hồ sơ nhập khẩu thông thường: Invoice, Packing list, B/L,
C/O (nếu có), catalogue kỹ thuật
☑ Xác định mã HS Code đúng cho thiết bị thay thế
☑ Đăng ký tờ khai nhập khẩu mới trên hệ thống VNACCS
☑ Thực hiện nghĩa vụ thuế nhập khẩu, VAT theo quy định
☑ Căn cứ: Chương II TT 38/2015/TT-BTC (sửa đổi TT 39/2018, TT
121/2025)

Nguồn: Công văn số 18534/CHQ-GSQL ngày 06/7/2026 của Cục Hải quan –
Bộ Tài chính về việc nhập khẩu thiết bị đổi trả.

Ngày 03/7/2026, Cục Hải quan – Bộ Tài chính ban hành Công văn số
18449/CHQ-GSQL hướng dẫn về việc xác định xuất xứ hàng hóa và thủ tục
cấp Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O). Đây là công văn trả lời vướng mắc thực tế
của doanh nghiệp, làm rõ nguyên tắc xác định xuất xứ đang được áp dụng trong
hệ thống pháp luật hiện hành.

📌 Bối cảnh: Công văn được ban hành để trả lời Công văn số
19/CV-DV của Chi nhánh Công ty CP Devyt tại Hải Phòng (Cụm CN Tiên Cường,
Tiên Cường, Tiên Lãng, Hải Phòng) về vướng mắc liên quan đến xác định
xuất xứ hàng hóa.

1. Nguyên tắc xác định xuất xứ hàng hóa

Cục Hải quan dẫn chiếu hai văn bản pháp lý nền tảng về xuất xứ hàng hóa
hiện hành:

• Nghị định số 31/2018/NĐ-CP ngày 08/3/2018 của Chính phủ
  – quy định chi tiết Luật Quản lý ngoại thương về xuất xứ hàng hóa
• Thông tư số 05/2018/TT-BCT ngày 03/4/2018 của Bộ Công
  Thương – quy định về xuất xứ hàng hóa, được sửa đổi, bổ sung tại
  Thông tư số 44/2023/TT-BCT ngày 29/12/2023

Điểm quan trọng nhất mà Cục Hải quan nhấn mạnh là nguyên tắc xác
định xuất xứ được quy định tại Điều 4 Thông tư 05/2018/TT-BCT:

“Hàng hóa được xác định xuất xứ theo quy định tại Thông tư này có xuất
xứ tại nước, nhóm nước, hoặc vùng lãnh thổ nơi thực hiện quy trình sản
xuất cuối cùng làm thay đổi cơ bản hàng hóa đó.”

2. Giải thích nguyên tắc “thay đổi cơ bản”

Đây là nguyên tắc cốt lõi nhất trong xác định xuất xứ hàng
hóa không thuần túy (hàng hóa có nguyên liệu từ nhiều quốc gia khác nhau).
Xuất xứ hàng hóa được xác định tại quốc gia thực hiện công đoạn sản
xuất cuối cùng tạo ra sự thay đổi cơ bản đối với hàng hóa đó.

“Thay đổi cơ bản” thông thường được xác định theo một trong các tiêu chí sau:

⚠️ Lưu ý quan trọng: Các công đoạn đơn giản
như đóng gói, phân loại, dán nhãn, pha trộn không đáng kể, lắp ráp đơn
giản… không được coi là thay đổi cơ bản và không tạo ra
xuất xứ mới cho hàng hóa. Đây là điểm mà nhiều doanh nghiệp hay nhầm lẫn,
dẫn đến khai báo xuất xứ sai.

3. Hướng dẫn về cấp Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O)

Về thủ tục cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa, Cục Hải quan hướng dẫn
Chi nhánh Công ty CP Devyt liên hệ với:

• Bộ Công Thương – cơ quan quản lý nhà nước về xuất xứ
  hàng hóa xuất khẩu và cấp C/O ưu đãi theo các FTA
• UBND tỉnh – để được hướng dẫn cụ thể theo thẩm quyền
  phân cấp tại địa phương

💡 Lưu ý: Cục Hải quan không phải cơ quan
cấp C/O. Thẩm quyền cấp C/O thuộc về Bộ Công Thương (thông qua các Phòng
Quản lý Xuất nhập khẩu khu vực) hoặc các tổ chức được ủy quyền như VCCI,
Ban Quản lý KCX-KCN… Hải quan chỉ kiểm tra và xác nhận
xuất xứ hàng hóa trong quá trình thông quan.

4. Phân biệt: Xác định xuất xứ vs Cấp C/O

5. Câu hỏi thường gặp

6. Checklist tự kiểm tra xuất xứ hàng hóa

📋 Doanh nghiệp tự đánh giá trước khi khai báo:

☑ Xác định hàng hóa thuộc loại xuất xứ thuần túy (WO) hay
không thuần túy (có nguyên liệu từ nhiều quốc gia)
☑ Nếu không thuần túy: tra cứu tiêu chí xuất xứ cụ thể theo mã HS trong
danh mục PSR của FTA áp dụng
☑ Đối chiếu thực tế quy trình sản xuất tại nhà máy với tiêu chí RVC, CTC
hoặc SP của FTA tương ứng
☑ Kiểm tra công đoạn gia công có phải là “thay đổi cơ bản” hay chỉ là
công đoạn đơn giản không tạo xuất xứ mới
☑ Lưu đầy đủ hồ sơ chứng minh: định mức nguyên liệu, hóa đơn mua nguyên
liệu, quy trình sản xuất để đối chiếu khi hải quan yêu cầu
☑ Nếu cần C/O: liên hệ Bộ Công Thương hoặc UBND tỉnh để được hướng dẫn
cụ thể theo thẩm quyền

Nguồn: Công văn số 18449/CHQ-GSQL ngày 03/7/2026 của Cục Hải quan –
Bộ Tài chính về việc xác định xuất xứ hàng hóa.

Ngày 08/7/2026, Cục Hải quan – Bộ Tài chính ban hành Công văn số
18634/CHQ-GSQL hướng dẫn thủ tục hải quan đối với hoạt động thanh lý
máy tính cũ đã qua sử dụng tại Doanh nghiệp chế xuất (DNCX). Đây là công văn
trả lời vướng mắc thực tế, làm rõ hai nhóm quy định quan trọng mà các DNCX
cần nắm khi có nhu cầu thanh lý tài sản là thiết bị công nghệ thông tin.

📌 Bối cảnh: Công văn được ban hành để trả lời Công văn số
23062026/CV ngày 23/6/2026 của Công ty TNHH Valqua Việt Nam (KCN Tân Trường,
Xã Mao Điền, TP. Hải Phòng) về việc thanh lý máy tính cũ đã qua sử dụng.

1. Thủ tục hải quan giữa hai DNCX

Đối với hoạt động mua, bán, thuê, mượn hàng hóa giữa hai DNCX,
Cục Hải quan hướng dẫn thực hiện theo:

• Khoản 3 Điều 75 Thông tư 38/2015/TT-BTC ngày 25/3/2015
• Được sửa đổi, bổ sung tại Khoản 51 Điều 1 Thông tư 39/2018/TT-BTC
  ngày 20/4/2018
• Và Khoản 46 Điều 1 Thông tư 121/2025/TT-BTC ngày
  18/12/2025

Đối với hoạt động thanh lý hàng hóa của DNCX nói chung,
thực hiện theo:

• Điều 79 Thông tư 38/2015/TT-BTC
• Được sửa đổi, bổ sung tại Khoản 55 Điều 1 Thông tư 39/2018/TT-BTC
  và Khoản 50 Điều 1 Thông tư 121/2025/TT-BTC

2. Chính sách quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu – Máy tính cũ đã qua sử dụng

Đây là nội dung trọng tâm nhất của công văn. Cục Hải quan
dẫn chiếu Quyết định số 18/2019/QĐ-TTg ngày 19/4/2018 của
Thủ tướng Chính phủ để làm rõ phạm vi điều chỉnh đối với máy móc, thiết bị
đã qua sử dụng.

Phạm vi áp dụng QĐ 18/2019/QĐ-TTg

Quyết định này quy định đối với máy móc, thiết bị, dây chuyền công
nghệ đã qua sử dụng có mã số HS thuộc:

• Chương 84 – Máy móc, lò phản ứng hạt nhân, nồi hơi;
  máy và thiết bị cơ khí
• Chương 85 – Máy điện và thiết bị điện, máy ghi và tái
  tạo âm thanh, hình ảnh

Điều kiện để được nhập khẩu: hàng hóa phải được nhập khẩu nhằm
sử dụng cho hoạt động sản xuất tại Việt Nam và không thuộc
các danh mục hàng hóa cấm nhập khẩu do Chính phủ, Thủ tướng Chính
phủ quy định hoặc các bộ, cơ quan ngang bộ công bố chi tiết theo Nghị định
số 69/2018/NĐ-CP ngày 15/5/2018.

Danh mục sản phẩm CNTT đã qua sử dụng cấm nhập khẩu

Đây là điểm doanh nghiệp cần lưu ý đặc biệt: Danh mục sản phẩm công nghệ
thông tin (CNTT) đã qua sử dụng cấm nhập khẩu được công bố
tại:

Thông tư số 11/2018/TT-BTTTT ngày 15/10/2018 của Bộ Thông
tin và Truyền thông (nay là Bộ Khoa học và Công nghệ).

Cục Hải quan đề nghị doanh nghiệp nghiên cứu kỹ các văn bản nêu
trên để thực hiện đúng quy định. Trường hợp phát sinh vướng mắc liên
quan đến chính sách quản lý hàng hóa XNK, doanh nghiệp liên hệ Bộ
chuyên ngành để được hướng dẫn cụ thể.

3. Tóm tắt quy trình thanh lý máy tính cũ tại DNCX

Dựa trên hướng dẫn của Cục Hải quan, quy trình thanh lý máy tính cũ đã
qua sử dụng tại DNCX gồm các bước sau:

4. Câu hỏi thường gặp

5. Checklist cho DNCX khi thanh lý thiết bị CNTT cũ

📋 Kiểm tra trước khi thực hiện:

☑ Xác định mã HS của máy tính/thiết bị cần thanh lý
(thường thuộc Chương 84 hoặc 85)
☑ Tra cứu TT 11/2018/TT-BTTTT để kiểm tra có thuộc
danh mục sản phẩm CNTT cũ cấm nhập khẩu không
☑ Xác định hình thức thanh lý: bán nội địa / bán cho DNCX khác /
tái xuất / tiêu hủy
☑ Liên hệ Chi cục Hải quan quản lý DNCX để xin ý kiến
về phương án thanh lý cụ thể
☑ Chuẩn bị hồ sơ theo Điều 79 TT 38/2015 (sửa đổi
TT 39/2018, TT 121/2025)
☑ Tính toán nghĩa vụ thuế nhập khẩu + VAT nếu thanh lý vào nội địa
☑ Nếu còn vướng mắc về chính sách quản lý hàng hóa: liên hệ
Bộ Khoa học và Công nghệ (cơ quan kế thừa Bộ TTTT
về quản lý sản phẩm CNTT)

Nguồn: Công văn số 18634/CHQ-GSQL ngày 08/7/2026 của Cục Hải quan –
Bộ Tài chính về việc hướng dẫn thủ tục hải quan (thanh lý máy tính cũ tại
DNCX).

Ngày 08/7/2026, Cục Hải quan – Bộ Tài chính ban hành Công văn số
18648/CHQ-GSQL hướng dẫn các Chi cục Hải quan khu vực về việc khai
báo hàng hóa là sản phẩm mật mã dân sự trên tờ khai hải quan xuất khẩu, nhập
khẩu. Văn bản có hiệu lực áp dụng kể từ ngày 13/7/2026 và
ảnh hưởng trực tiếp đến doanh nghiệp XNK các mặt hàng có mã HS thuộc Danh
mục sản phẩm mật mã dân sự.

1. Bối cảnh ban hành

Để nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro, vừa tập trung kiểm tra kiểm soát đối
với hàng hóa thuộc đối tượng quản lý chuyên ngành, vừa tạo thuận lợi thông
quan nhanh chóng cho các lô hàng không thuộc diện kiểm soát đặc biệt, Cục
Hải quan ban hành hướng dẫn bổ sung chỉ tiêu khai báo mới trên tờ khai điện
tử đối với sản phẩm mật mã dân sự xuất khẩu, nhập khẩu theo giấy
phép.

Danh mục sản phẩm mật mã dân sự xuất khẩu, nhập khẩu theo giấy phép được
quy định tại Phụ lục II kèm theo Nghị định số 211/2025/NĐ-CP ngày
25/7/2025 của Chính phủ.

2. Quy tắc khai báo mã văn bản pháp quy – Áp dụng từ 13/7/2026

Khi đăng ký tờ khai xuất khẩu, nhập khẩu đối với hàng hóa có mã HS thuộc
Danh mục sản phẩm mật mã dân sự, người khai hải quan điền chỉ tiêu
“Mã văn bản pháp quy khác” theo nguyên tắc sau:

💡 Lưu ý thêm: Với hàng hóa thuộc đối tượng xuất khẩu,
nhập khẩu theo giấy phép hoặc điều kiện tại văn bản quản lý
chuyên ngành khác (không phải mật mã dân sự), doanh nghiệp tiếp
tục khai báo mã văn bản pháp quy tương ứng như hiện hành – không áp dụng
mã QE hoặc KO.

3. Xử lý vi phạm khi khai sai hoặc bỏ trống

Công văn 18648 quy định rõ trách nhiệm của cơ quan hải quan trong hai
trường hợp:

Trường hợp 1 – Tờ khai chưa thông quan

Khi kiểm tra hồ sơ, nếu cơ quan hải quan xác định hàng hóa có mã số HS
thuộc Danh mục sản phẩm mật mã dân sự xuất khẩu, nhập khẩu theo giấy phép
(Phụ lục II NĐ 211/2025/NĐ-CP) nhưng người khai không thực hiện
khai báo theo hướng dẫn → công chức hải quan yêu cầu người
khai thực hiện khai sửa đổi, bổ sung theo quy định.

Trường hợp 2 – Tờ khai đã thông quan

Trường hợp tờ khai đã thông quan mà phát hiện sai sót → Hải quan cửa
khẩu/Hải quan ngoài cửa khẩu/Đội Thông quan chuyển thông tin cho
Đội Phúc tập và kiểm tra sau thông quan để xem xét quyết định kiểm
tra sau thông quan theo quy định.

4. Sản phẩm mật mã dân sự là gì?

Để tra cứu chính xác hàng hóa của mình có thuộc Danh mục hay không, doanh
nghiệp cần hiểu rõ khái niệm sản phẩm mật mã dân sự:

Sản phẩm mật mã dân sự là các sản phẩm, thiết bị, phần mềm có tích hợp
tính năng mã hóa, giải mã thông tin phục vụ hoạt động bảo
vệ thông tin không thuộc phạm vi bí mật nhà nước. Ví dụ điển hình: thiết
bị mạng có tính năng mã hóa, phần mềm bảo mật, thiết bị VPN phần cứng,
thẻ thông minh, thiết bị xác thực điện tử, camera có mã hóa dữ liệu…

Danh mục đầy đủ tra cứu tại Phụ lục II Nghị định 211/2025/NĐ-CP
ngày 25/7/2025 của Chính phủ. Đây là văn bản hợp nhất mới nhất về
kinh doanh sản phẩm, dịch vụ mật mã dân sự; xuất khẩu, nhập khẩu sản phẩm
mật mã dân sự.

5. Checklist doanh nghiệp cần làm ngay trước 13/7/2026

📋 Chuẩn bị khai báo đúng từ ngày 13/7/2026:

☑ Rà soát danh mục hàng hóa đang XNK thường xuyên – xác định mã HS của
từng mặt hàng
☑ Đối chiếu mã HS với Phụ lục II Nghị định 211/2025/NĐ-CP
để xác định có thuộc Danh mục mật mã dân sự không
☑ Thuộc danh mục → khai mã “QE” vào chỉ tiêu “Mã văn bản
pháp quy khác” + đảm bảo có giấy phép XNK mật mã dân sự
☑ Không thuộc danh mục → khai mã “KO” vào chỉ tiêu tương
ứng
☑ Thông báo cho bộ phận khai báo hải quan/đại lý hải quan cập nhật quy
trình khai báo mới từ 13/7/2026
☑ Rà soát các tờ khai đã nộp từ 13/7 nếu chưa kịp cập nhật để chủ động
khai bổ sung tránh bị kiểm tra sau thông quan

Nguồn: Công văn số 18648/CHQ-GSQL ngày 08/7/2026 của Cục Hải quan –
Bộ Tài chính về việc khai hàng hóa là sản phẩm mật mã dân sự.

Ngày 16/6/2026, Cục Hải quan – Bộ Tài chính ban hành Công văn số
17552/CHQ-GSQL yêu cầu các Chi cục Hải quan khu vực tăng cường kiểm
tra, xác định xuất xứ hàng hóa và quản lý ghi nhãn đối với hàng hóa xuất khẩu,
nhập khẩu. Đây là văn bản thay thế toàn bộ các hướng dẫn trước
đây về nội dung này, có hiệu lực áp dụng ngay từ ngày ký.

Trong bối cảnh xung đột thương mại quốc tế leo thang, xu hướng dịch chuyển
sản xuất và thương mại điện tử xuyên biên giới phát triển mạnh, tình trạng
gian lận xuất xứ, giả mạo nhãn hàng hóa, chuyển tải bất hợp pháp
ngày càng tinh vi hơn về thủ đoạn và lớn hơn về quy mô.

Nội dung chính

• 1. Cơ sở pháp lý
• 2. Kiểm tra hàng hóa nhập khẩu
• 3. Kiểm tra hàng hóa xuất khẩu
• 4. Hàng gửi kho ngoại quan
• 5. Các phương thức gian lận đang cảnh báo
• 6. Mặt hàng và loại hình trọng điểm
• 7. Checklist doanh nghiệp

1. Cơ sở pháp lý

Về xuất xứ hàng hóa

• Luật Hải quan ngày 23/6/2014; Luật Quản lý ngoại thương (Khoản 2
  Điều 35)
• Nghị định 08/2015/NĐ-CP (sửa đổi tại NĐ 167/2025/NĐ-CP ngày
  30/6/2025)
• Nghị định 31/2018/NĐ-CP – quy định chi tiết về xuất xứ hàng hóa
• Thông tư 38/2015/TT-BTC (sửa đổi tại TT 39/2018/TT-BTC và TT
  121/2025/TT-BTC ngày 18/12/2025)
• Thông tư 33/2023/TT-BTC – xác định xuất xứ hàng hóa XNK
• Thông tư 05/2018/TT-BCT (sửa đổi tại TT 44/2023/TT-BCT ngày
  29/12/2023)
• Quyết định 467/QĐ-CHQ ngày 29/4/2025 – Quy trình kiểm tra xuất xứ
• Quyết định 2088/QĐ-CHQ ngày 25/12/2025 – Sổ tay nghiệp vụ kiểm
  tra xuất xứ theo các FTA

Về ghi nhãn hàng hóa

• Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa số 05/2007/QH12 (sửa đổi tại
  Luật 78/2025/QH15)
• Nghị định 37/2026/NĐ-CP ngày 23/1/2026 – hướng dẫn thi hành Luật
  Chất lượng sản phẩm, hàng hóa
• Công văn 11816/CHQ-GSQL ngày 12/2/2026 – hướng dẫn quy định mới
  về nhãn hàng hóa

Về xử phạt vi phạm hành chính

• Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 (sửa đổi 2020 và 2025)
• Nghị định 169/NĐ-CP ngày 15/5/2026 – xử phạt VPHC trong lĩnh vực
  hải quan
• Nghị định 185/2013/NĐ-CP (sửa đổi tại NĐ 124/2015/NĐ-CP) – xử
  phạt trong lĩnh vực thương mại

2. Kiểm tra hàng hóa nhập khẩu

2.1. Kiểm tra hồ sơ hải quan

Hải quan nơi tiếp nhận tờ khai thực hiện kiểm tra, giám sát các mặt hàng,
doanh nghiệp có nghi ngờ gian lận xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp. Các nội
dung kiểm tra cụ thể gồm:

(a) Kiểm tra nội dung khai xuất xứ trên tờ khai nhập khẩu

• Khai nước xuất xứ: Phải khai chính xác mã nước, vùng
  lãnh thổ theo đúng bảng mã UN/LOCODE do Cục Hải quan
  thông báo
• Khai thông tin hàng hóa: Khai đầy đủ tên hàng, nhãn
  hiệu, quy cách phẩm chất, thông số kỹ thuật, thành phần cấu tạo, model,
  ký mã hiệu, đặc tính, công dụng theo Phụ lục II Thông tư 38/2015/TT-BTC

(b) Kiểm tra thời hạn hiệu lực của C/O

(c) Đối chiếu thông tin giữa tờ khai và C/O

Hải quan đối chiếu tên hàng, mã số HS, mô tả hàng hóa, xuất xứ, hóa đơn
thương mại, số/ngày cấp C/O trên tờ khai với thông tin trên chứng từ C/O và
toàn bộ hồ sơ hải quan.

(d) Kiểm tra tiêu chí xuất xứ hàng hóa

Hải quan xác định tiêu chí xuất xứ theo thứ tự ưu tiên:

• WO (Wholly Obtained – Xuất xứ thuần túy): Kiểm tra
  điều kiện đáp ứng tiêu chí WO căn cứ thông tin thị trường xuất khẩu, đặc
  điểm địa lý quốc gia, quy trình sản xuất. Không cần xét đến danh mục PSR
  hay tiêu chí chung
• PE (Sản xuất toàn bộ từ nguyên liệu có xuất xứ của nước thành
  viên): Không cần xét thêm tiêu chí PSR hay tiêu chí chung
• Xuất xứ không thuần túy: Áp dụng tiêu chí theo danh
  mục PSR của FTA tương ứng; nếu không có PSR thì áp dụng tiêu chí chung

2.2. Kiểm tra thực tế hàng hóa

Khi kiểm tra thực tế, công chức hải quan đối chiếu thông tin xuất xứ ghi
trên hàng hóa, bao bì với nội dung khai báo trên tờ khai và các chứng từ trong
hồ sơ. Một số lưu ý đặc biệt:

Trường hợp phát hiện C/O giả, C/O không hợp lệ → xử lý theo quy định và
chuyển luồng kiểm tra thực tế. Trường hợp có dấu hiệu vi phạm rõ ràng → Đội
trưởng Hải quan tổ chức kiểm tra hoặc phối hợp với lực lượng kiểm soát chống
buôn lậu.

3. Kiểm tra hàng hóa xuất khẩu

3.1. Kiểm tra hồ sơ hải quan

Hải quan nơi đăng ký tờ khai kiểm tra các nội dung: mô tả hàng hóa, xuất
xứ, số lượng, mã số HS, model, ký/mã hiệu và đối chiếu với các chứng từ trong
hồ sơ hải quan theo Điều 6 Thông tư 33/2023/TT-BTC và Điều 10 Quyết định
467/QĐ-CHQ.

Trường hợp có dấu hiệu nghi ngờ gian lận xuất xứ đối với hàng gia công,
sản xuất xuất khẩu → đối chiếu mã số HS khai trên tờ khai xuất khẩu với mã
số HS khai khi làm thủ tục nhập khẩu nguyên liệu đầu vào của cùng doanh
nghiệp.

3.2. Kiểm tra thực tế hàng hóa

Khi kiểm tra thực tế hàng xuất khẩu, công chức kiểm tra thông tin xuất xứ
ghi trên hàng hóa/bao bì với nội dung khai báo trên tờ khai. Đặc biệt lưu ý:

Trường hợp trên hàng hóa, bao bì xuất khẩu thể hiện các dòng chữ
“Sản xuất tại Việt Nam” / “Chế tạo tại Việt Nam” / “Made in Vietnam” /
“Produced in Vietnam” / “Product of Vietnam”… nhưng qua kiểm tra
thực tế phát hiện có dấu hiệu gian lận, giả mạo xuất xứ, chuyển tải bất
hợp pháp → xử lý vi phạm theo quy định.

Các trường hợp chưa đủ cơ sở kết luận → báo cáo Chi cục Hải quan khu vực
tiến hành xác minh tại cơ quan, tổ chức cấp C/O hoặc kiểm tra tại cơ sở sản
xuất của người khai hải quan.

4. Hàng gửi kho ngoại quan

Hải quan cửa khẩu quản lý kho ngoại quan giám sát chặt chẽ
các trường hợp đề nghị đóng ghép hàng hóa, thay đổi trạng thái bao bì, dán
nhãn rồi xuất khẩu sang nước thứ ba hoặc nhập vào nội địa. Thực hiện theo CV
1236/TCHQ-GSQL ngày 21/3/2023 về kiểm tra, giám sát hàng hóa quá cảnh, hàng
gửi kho ngoại quan.

5. Các phương thức gian lận đang bị cảnh báo

Công văn 17552 liệt kê cụ thể 5 phương thức gian lận xuất xứ
phổ biến đang bị theo dõi chặt:

(1) Lắp ráp đơn giản, không đủ tiêu chí nhưng khai xuất xứ Việt
Nam
Nhập nguyên liệu, linh kiện về sản xuất hoặc chỉ trải qua công đoạn gia công
đơn giản không đáp ứng tiêu chí xuất xứ nhưng khi xuất khẩu ghi xuất xứ Việt
Nam trên tờ khai và bao bì.

(2) Thành lập nhiều công ty để “rửa” xuất xứ
Nhiều công ty, mỗi công ty nhập một phần linh kiện rồi gộp lại, ghi “Sản xuất
tại Việt Nam” để tiêu thụ nội địa hoặc xuất khẩu.

(3) Nhập hàng nước ngoài rồi hợp thức hóa hồ sơ xin C/O Việt Nam

Nhập khẩu hàng hóa có xuất xứ từ nước ngoài về Việt Nam, sau đó hợp thức hóa
hồ sơ hoặc xin cấp C/O xuất xứ Việt Nam để xuất khẩu.

(4) Lợi dụng quy trình cấp C/O để khai sai
Không khai nguồn gốc nguyên vật liệu nhập khẩu đầu vào, lập hợp đồng giả mua
nguyên liệu trong nước, dùng hóa đơn VAT quay vòng hồ sơ xin cấp C/O.

(5) Xuất khẩu hàng không đáp ứng tiêu chí nhưng ghi xuất xứ Việt
Nam
Xuất khẩu hàng ghi nhãn xuất xứ Việt Nam nhưng thực tế không đáp ứng được
các tiêu chí xuất xứ theo quy định.

6. Mặt hàng và loại hình trọng điểm

18 nhóm mặt hàng trọng điểm

Cục Hải quan xác định 18 nhóm mặt hàng có nguy cơ cao về gian lận xuất
xứ cần tăng cường kiểm tra:

1. Gỗ và sản phẩm gỗ (trọng tâm: gỗ dán, tủ gỗ, ghế sofa có khung gỗ)
2. Thiết bị thể thao; thiết bị nội thất
3. Thép: khớp nối bằng thép; bánh xe thép; thép tiền chế; ống đồng
4. Điện tử: mạch điện máy xử lý dữ liệu; sản phẩm điện tử và linh kiện
5. Xe đạp, xe đạp điện và linh kiện
6. Pin năng lượng mặt trời, Pin Lithium
7. Đệm mút
8. Đá nhân tạo
9. Gạch men
10. Lốp xe tải và xe khách
11. Bao và túi nhựa
12. Máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng, máy hút bụi, máy cắt cỏ
13. Ghim đóng thùng
14. Vỏ bình ga
15. Giày dép và túi xách
16. Thực phẩm
17. Hộp nhựa Propylen
18. Nông sản

Loại hình trọng điểm cần lưu ý

7. Checklist doanh nghiệp cần chuẩn bị ngay

📋 Doanh nghiệp XNK cần kiểm tra ngay:

☑ C/O còn hiệu lực và thông tin khớp đúng với tờ khai hải quan
☑ Mã nước xuất xứ khai đúng theo bảng UN/LOCODE
☑ Nhãn hàng hóa đủ nội dung bắt buộc theo Nghị định 37/2026/NĐ-CP
☑ Không có dòng chữ “Made in Vietnam” sai sự thật trên bao bì hàng nhập
khẩu
☑ Hồ sơ nguồn gốc nguyên liệu đầu vào lưu đầy đủ, trung thực
☑ Hàng thuộc 18 nhóm trọng điểm → chuẩn bị hồ sơ chứng minh xuất xứ
kỹ hơn bình thường
☑ Hàng gửi kho ngoại quan → giám sát chặt việc đóng ghép, thay đổi bao
bì, dán nhãn trước khi xuất đi nước thứ ba
☑ Báo cáo định kỳ 6 tháng (07/7) và hàng năm (07/01) gửi về Cục Hải
quan qua email: co@customs.gov.vn

Nguồn: Công văn số 17552/CHQ-GSQL ngày 16/6/2026 của Cục Hải quan –
Bộ Tài chính về việc kiểm tra, xác định xuất xứ, ghi nhãn hàng hóa. Ký bởi
Phó Cục trưởng Âu Anh Tuấn.

Ngày 20/5/2026, Bộ Công Thương ban hành Thông tư số 26/2026/TT-BCT
sửa đổi, bổ sung một số quy định về phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành
chính trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương. Trong đó, điểm
nổi bật nhất ảnh hưởng trực tiếp đến doanh nghiệp xuất khẩu là việc phân
cấp cho UBND cấp tỉnh thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O),
có hiệu lực từ ngày 01/8/2026.

1. Bối cảnh ban hành

Thông tư 26/2026/TT-BCT được ban hành trong khuôn khổ thực hiện chủ trương
của Chính phủ về phân cấp, phân quyền và cắt giảm thủ tục hành chính theo
Nghị quyết 19/2026/NQ-CP và Nghị quyết
66.18/2026/NQ-CP, cũng như Nghị định 146/2025/NĐ-CP về phân quyền,
phân cấp trong lĩnh vực công nghiệp và thương mại.

Đối với lĩnh vực xuất nhập khẩu, thay đổi quan trọng nhất là quy định tại
Điều 19 sửa đổi Thông tư 40/2025/TT-BCT về cấp C/O – theo đó
UBND cấp tỉnh được giao thẩm quyền cấp C/O cho một số mẫu nhất định, thay vì
tập trung toàn bộ tại Bộ Công Thương như trước đây.

2. Thay đổi thẩm quyền cấp C/O từ 01/8/2026

Theo Điều 19 Thông tư 26/2026, thẩm quyền cấp C/O được phân chia rõ ràng
thành hai nhóm:

Nhóm 1 – Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) tiếp tục cấp

Cục Xuất nhập khẩu tổ chức triển khai cấp, cấp lại, cấp giáp lưng các loại
C/O thuộc Phụ lục I kèm theo Thông tư 40/2025/TT-BCT (được
cập nhật theo Mẫu số 17 Phần II Phụ lục TT 26/2026), khi đáp ứng điều kiện
quy định tại Điều 5 Thông tư 40/2025/TT-BCT và quy định pháp luật có liên quan.

Nhóm 2 – UBND cấp tỉnh được phân cấp cấp (từ 01/8/2026)

UBND cấp tỉnh tổ chức triển khai cấp, cấp lại, cấp giáp lưng các loại C/O
thuộc Phụ lục II kèm theo Thông tư 40/2025/TT-BCT (được cập
nhật theo Mẫu số 18 Phần II Phụ lục TT 26/2026), theo Luật Tổ chức chính quyền
địa phương, khi đáp ứng điều kiện theo Điều 5 Thông tư 40/2025/TT-BCT.

3. Điểm mới về điều kiện cấp C/O – Tự đánh giá thay vì thẩm định

Đây là điểm thay đổi quan trọng thứ hai bên cạnh việc phân cấp thẩm quyền.
Theo khoản 3 (mới) Điều 4 Thông tư 40/2025/TT-BCT được sửa đổi bởi TT 26/2026:

Việc đáp ứng điều kiện cấp C/O được thực hiện trên cơ sở tự đánh giá
theo mẫu tại Phụ lục III kèm theo Thông tư – thay vì phải qua quy trình
thẩm định hồ sơ phức tạp như trước. Điều này giúp đơn giản hóa đáng kể thủ tục
cho các tổ chức muốn tham gia cấp C/O.

Ngoài ra, tổ chức cấp C/O phải duy trì điều kiện theo quy
định tại Điều 5 Thông tư 40/2025/TT-BCT trong suốt quá trình hoạt động (điểm
d mới được bổ sung tại khoản 1 Điều 8 TT 40/2025).

4. Riêng C/O mẫu UAE-VN – UBND tỉnh cấp, tra cứu qua eCoSys

Theo Điều 20 Thông tư 26/2026, sửa đổi khoản 2 Điều 4 Thông tư 24/2026/TT-BCT
về Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện Việt Nam – UAE:

• Cơ quan cấp C/O mẫu UAE-VN của Việt Nam là UBND cấp tỉnh
• Việc đăng ký mẫu chữ ký, mẫu con dấu và cập nhật các mẫu này thực hiện
  theo hướng dẫn của Cục Xuất nhập khẩu – Bộ Công Thương
• Danh mục cơ quan, tổ chức cấp C/O mẫu UAE-VN được cập nhật qua
  Hệ thống eCoSys tại www.ecosys.gov.vn

💡 Lưu ý: Doanh nghiệp xuất khẩu sang thị trường UAE cần
tra cứu eCoSys để biết UBND tỉnh nào đã đăng ký và được phép cấp C/O mẫu
UAE-VN trước khi nộp hồ sơ. Tránh nộp hồ sơ tại cơ quan chưa đủ điều kiện
gây chậm trễ.

5. Điều khoản chuyển tiếp – Hồ sơ đã nộp trước ngày hiệu lực

Theo Điều 28 Thông tư 26/2026, có 2 nguyên tắc chuyển tiếp quan trọng:

(1) Hồ sơ đã được tiếp nhận trước ngày hiệu lực: Thực hiện
theo quy định của pháp luật đang có hiệu lực tại thời điểm hồ sơ được tiếp nhận,
không áp dụng quy định mới.

(2) Văn bản, giấy tờ đã được cấp trước ngày hiệu lực: Tiếp
tục được áp dụng, sử dụng theo quy định của pháp luật cho đến khi hết thời hạn
hoặc được sửa đổi, điều chỉnh, cấp lại, thay thế, thu hồi bởi cơ quan có thẩm
quyền mới.

💡 Ý nghĩa thực tiễn: C/O đã được cấp trước 01/8/2026
vẫn có giá trị đầy đủ và tiếp tục được sử dụng đến hết thời
hạn. Doanh nghiệp không cần làm lại hay xin xác nhận lại C/O cũ.

6. Tác động thực tiễn đối với doanh nghiệp xuất khẩu

(1) Thuận lợi hơn về địa lý
Việc UBND cấp tỉnh được phân cấp cấp C/O giúp doanh nghiệp tại các địa phương
không cần lên Hà Nội hoặc TP.HCM để nộp hồ sơ xin cấp C/O,
tiết kiệm thời gian và chi phí đi lại đáng kể.

(2) Thời gian xử lý nhanh hơn
Phân cấp xuống địa phương giúp giảm tải cho Cục Xuất nhập khẩu, từ đó rút ngắn
thời gian xử lý hồ sơ tổng thể cho cả hệ thống.

(3) Cần tra cứu đúng cơ quan có thẩm quyền
Doanh nghiệp cần xác định C/O cần xin thuộc Phụ lục I hay Phụ lục II
để nộp đúng cơ quan. Nộp nhầm sẽ phải làm lại từ đầu, gây chậm trễ thông quan.

(4) Hệ thống eCoSys là kênh chính thức
Dù nộp hồ sơ tại Cục XNK hay UBND tỉnh, doanh nghiệp vẫn thực hiện qua hệ thống
eCoSys tại www.ecosys.gov.vn.
Cần đăng ký hồ sơ thương nhân trên eCoSys trước khi nộp hồ sơ C/O cụ thể.

7. Mối liên hệ với HEPZA TP.HCM – Ví dụ thực tế

Trước TT 26/2026, Ban Quản lý KCX-KCN TP.HCM (HEPZA) đã được phân cấp cấp
C/O cho doanh nghiệp trong KCX-KCN TP.HCM từ 25/5/2026 theo QĐ 07/2026/QĐ-UBND
của UBND TP.HCM. Đây là một ví dụ điển hình về việc phân cấp thẩm quyền xuống
cấp địa phương đang diễn ra theo đúng tinh thần của TT 26/2026.

Từ 01/8/2026, xu hướng này sẽ được mở rộng ra toàn quốc, tạo nên hệ thống
cấp C/O đa tầng linh hoạt hơn, thuận lợi hơn cho doanh nghiệp ở mọi tỉnh thành.

8. Checklist doanh nghiệp cần làm trước 01/8/2026

📋 Chuẩn bị để không bị gián đoạn thủ tục C/O:

☑ Xác định các mẫu C/O mình đang dùng thuộc Phụ lục I hay
Phụ lục II của TT 40/2025/TT-BCT
☑ Tra cứu eCoSys (
www.ecosys.gov.vn) để biết UBND tỉnh nào đã được phân cấp cấp C/O
từ 01/8/2026
☑ Cập nhật thông tin liên hệ và quy trình nộp hồ sơ với cơ quan cấp
C/O mới tại địa phương
☑ Đảm bảo hồ sơ thương nhân trên eCoSys đã đăng ký đúng cơ quan cấp
C/O mới (UBND tỉnh thay vì Cục XNK)
☑ Với C/O mẫu UAE-VN: theo dõi danh mục cơ quan cấp được cập nhật
trên eCoSys
☑ C/O cũ đã được cấp: không cần làm lại, tiếp tục dùng đến hết
thời hạn theo điều khoản chuyển tiếp

Nguồn: Thông tư số 26/2026/TT-BCT ngày 20/5/2026 của Bộ trưởng Bộ Công
Thương sửa đổi, bổ sung một số quy định về phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa thủ
tục hành chính trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương.
Ký bởi Thứ trưởng Phan Thị Thắng.

Ngày 23/01/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 37/2026/NĐ-CP
quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật
Chất lượng sản phẩm, hàng hóa. Nghị định này thay thế Nghị định
43/2017/NĐ-CP ngày 14/4/2017 và Nghị định 111/2021/NĐ-CP ngày 9/12/2021,
đồng thời bổ sung nhiều quy định mới về nhãn hàng hóa phù hợp với thực tiễn
thương mại hiện đại.

Đây là văn bản tác động trực tiếp đến toàn bộ doanh nghiệp sản xuất,
xuất nhập khẩu và phân phối hàng hóa tại Việt Nam. Việc không tuân thủ
đúng quy định về nhãn hàng hóa có thể dẫn đến bị xử phạt vi phạm hành chính,
hàng bị tạm giữ hoặc không được thông quan.

Nội dung chính

• 1. Nội dung nhãn bắt buộc – Có gì mới?
• 2. Nhãn phụ hàng nhập khẩu – Siết chặt thời điểm gắn nhãn
• 3. Ký hiệu ® trên hàng nhập khẩu – Giữ nguyên quy định
• 4. Trách nhiệm pháp lý – Phân định rõ từng bên
• 5. Bảng so sánh NĐ cũ và NĐ 37/2026
• 6. Checklist doanh nghiệp XNK

1. Nội dung nhãn bắt buộc – Có gì mới?

NĐ 43/2017 quy định các nội dung bắt buộc trên nhãn hàng hóa gồm: tên hàng
hóa, xuất xứ, tên và địa chỉ tổ chức chịu trách nhiệm, định lượng, ngày sản
xuất/hạn sử dụng và các thông tin bắt buộc khác theo từng nhóm hàng.

NĐ 37/2026 giữ nguyên các nội dung bắt buộc cơ bản này,
đồng thời bổ sung yêu cầu về thông tin kỹ thuật chi tiết hơn
đối với nhóm hàng công nghiệp và điện tử. Cụ thể:

• Hàng hóa thuộc nhóm máy móc, thiết bị, điện tử (Chương
  84, 85 HS) phải thể hiện đầy đủ hơn các thông số kỹ thuật: công suất, điện
  áp, tần số, model, phiên bản phần cứng/phần mềm… theo quy chuẩn kỹ thuật
  quốc gia tương ứng
• Thông tin về vật liệu cấu thành yêu cầu khai báo chi
  tiết hơn, đặc biệt với hàng hóa có chứa hóa chất, chất phụ gia hoặc
  nguyên liệu có thể ảnh hưởng đến sức khỏe
• Yêu cầu về ngôn ngữ trên nhãn: nhãn hàng hóa lưu thông
  tại Việt Nam phải có nhãn tiếng Việt. Với hàng nhập khẩu, nội dung bắt buộc
  phải được thể hiện bằng tiếng Việt trên nhãn phụ

💡 Điểm thực tiễn: Doanh nghiệp nhập khẩu hàng điện tử,
máy móc thiết bị cần rà soát lại nhãn hàng để đảm bảo đủ thông tin kỹ
thuật theo NĐ 37/2026. Thiếu thông số kỹ thuật bắt buộc có thể bị xử lý
khi kiểm tra thực tế tại hải quan.

2. Nhãn phụ hàng nhập khẩu – Siết chặt thời điểm gắn nhãn

Đây là điểm thay đổi quan trọng nhất và tác động nhiều nhất
đến doanh nghiệp nhập khẩu.

Quy định cũ (NĐ 43/2017 và NĐ 111/2021)

Nhãn phụ phải được gắn trên hàng hóa trước khi đưa ra lưu thông
trên thị trường. Quy định này còn tương đối linh hoạt về thời điểm
– nhiều doanh nghiệp thực tế gắn nhãn phụ sau khi thông quan, trong kho
trước khi phân phối.

Quy định mới (NĐ 37/2026)

NĐ 37/2026 quy định rõ hơn và chặt chẽ hơn về thời điểm gắn nhãn phụ:

• Phải hoàn thành trước khi thông quan hoặc ngay
  khi nhập kho sau thông quan
• Không được để lại gắn sau khi hàng đã ra khỏi kho
  hoặc đang trong quá trình phân phối
• Hải quan có thể kiểm tra nhãn phụ ngay tại cửa khẩu
  khi kiểm tra thực tế hàng hóa

Nội dung bắt buộc trên nhãn phụ hàng nhập khẩu tối thiểu bao gồm:

• Tên hàng hóa bằng tiếng Việt
• Tên và địa chỉ tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm về hàng hóa
  (nhà nhập khẩu tại Việt Nam)
• Xuất xứ hàng hóa
• Các nội dung bắt buộc khác theo từng nhóm hàng (định lượng,
  thành phần, hướng dẫn sử dụng, cảnh báo an toàn…)

3. Ký hiệu ® trên hàng nhập khẩu – Giữ nguyên quy định

NĐ 37/2026 giữ nguyên quan điểm về ký hiệu ® trên hàng
nhập khẩu theo hướng dẫn đã được Cục Sở hữu trí tuệ làm rõ tại công văn
hướng dẫn năm 2026:

• Ký hiệu ® chỉ được phép sử dụng khi nhãn hiệu
  đã được đăng ký bảo hộ tại Việt Nam
• Nếu bao bì gốc của hàng nhập khẩu có sẵn ký hiệu ® nhưng nhãn hiệu
  chưa được bảo hộ tại Việt Nam → phải dán nhãn phụ ghi rõ
  tình trạng pháp lý thực tế (ví dụ: “Nhãn hiệu này chưa được đăng ký
  bảo hộ tại Việt Nam”)
• Sử dụng ký hiệu ® sai sự thật → bị coi là hành vi chỉ dẫn sai
  về tình trạng pháp lý, xử phạt theo Nghị định 99/2013/NĐ-CP và
  Thông tư 06/2024/TT-BKHCN

📌 Tham khảo thêm: Cục Sở hữu trí tuệ đã có công văn hướng
dẫn chi tiết về vấn đề này vào năm 2025. Doanh nghiệp nhập khẩu nên tra cứu
nhãn hiệu trên hệ thống IP Viet Nam (ipvietnam.gov.vn)
trước khi nhập hàng để xác định tình trạng bảo hộ.

4. Trách nhiệm pháp lý – Phân định rõ từng bên trong chuỗi

Một trong những điểm mới quan trọng của NĐ 37/2026 là làm rõ trách
nhiệm của từng bên trong chuỗi cung ứng đối với việc ghi nhãn hàng hóa,
tránh tình trạng đùn đẩy trách nhiệm khi phát sinh vi phạm:

💡 Thực tiễn quan trọng: NĐ 37/2026 xác định nhà
nhập khẩu chịu trách nhiệm chính về nhãn hàng hóa nhập khẩu lưu
thông tại Việt Nam. Vì vậy, nhà nhập khẩu không thể viện dẫn lý do “nhà
sản xuất nước ngoài gắn nhãn sai” để tránh trách nhiệm – trách nhiệm
kiểm tra và đảm bảo nhãn đúng quy định thuộc về nhà nhập khẩu.

5. Bảng so sánh NĐ 43/2017 và NĐ 37/2026

6. Checklist doanh nghiệp XNK cần cập nhật ngay

📋 Rà soát và cập nhật quy trình nhãn hàng hóa:

Với hàng nhập khẩu:
☑ Rà soát toàn bộ danh mục hàng hóa đang nhập khẩu – xác định nội dung
nhãn phụ bắt buộc theo từng nhóm hàng trong NĐ 37/2026
☑ Cập nhật quy trình: nhãn phụ phải hoàn thành trước khi thông
quan hoặc ngay khi nhập kho – không để sau
☑ Kiểm tra ký hiệu ® trên bao bì gốc – nếu nhãn hiệu chưa bảo hộ
tại VN → chuẩn bị nhãn phụ giải thích
☑ Với hàng điện tử, máy móc: bổ sung đủ thông số kỹ thuật theo
yêu cầu mới
☑ Ký hợp đồng với nhà cung cấp nước ngoài: yêu cầu cung cấp đầy
đủ thông tin kỹ thuật để làm nhãn phụ

Với hàng xuất khẩu:
☑ Đảm bảo nhãn hàng hóa xuất khẩu đáp ứng quy định của nước nhập
khẩu – đặc biệt về ngôn ngữ và thông tin kỹ thuật
☑ Không ghi thông tin sai lệch về xuất xứ, đặc biệt tránh ghi
“Made in Vietnam” khi không đủ tiêu chí xuất xứ
☑ Lưu hồ sơ chứng minh: thông tin nhãn hàng hóa, nguyên liệu đầu vào,
quy trình sản xuất để đối chiếu khi hải quan yêu cầu

Với nhà phân phối:
☑ Kiểm tra nhãn hàng hóa khi nhận hàng từ nhà nhập khẩu trước khi
đưa ra phân phối
☑ Không phân phối hàng hóa có nhãn không đúng quy định dù đã thông quan

Nguồn: Nghị định số 37/2026/NĐ-CP ngày 23/01/2026 của Chính phủ quy
định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Chất
lượng sản phẩm, hàng hóa – thay thế Nghị định 43/2017/NĐ-CP và Nghị định
111/2021/NĐ-CP.

Ngày 07/8/2026, Cục Hải quan – Bộ Tài chính ban hành Công văn số
20020/CHQ-GSQL trả lời Chi cục Hải quan khu vực II về các vướng mắc
liên quan đến tờ khai nhập khẩu tại chỗ. Đây là công văn giải đáp nhiều vấn
đề tồn đọng đã được Chi cục Hải quan khu vực II (tiền thân là Cục Hải quan
tỉnh Bình Dương) phản ánh từ năm 2022, đến nay mới được hướng dẫn thống nhất
toàn diện.

Nội dung chính

• 1. Xác định “thương nhân nước ngoài không có hiện
  diện tại Việt Nam”
• 2. Áp dụng quy định chuyển tiếp khi thực hiện
  thủ tục XNK tại chỗ
• 3. Hoàn thuế đối với tờ khai nhập khẩu tại chỗ
• 4. Checklist doanh nghiệp

1. Xác định “thương nhân nước ngoài không có hiện diện
tại Việt Nam”

Đây là vấn đề vướng mắc kéo dài trong thực tiễn. Nhiều Chi cục Hải quan
gặp khó khăn khi phải xác định đối tượng này để xử lý thủ tục XNK tại chỗ
vì các văn bản pháp luật hiện hành không quy định cơ quan nào có thẩm
quyền, hồ sơ và trình tự để xác định “thương nhân nước ngoài không
có hiện diện tại Việt Nam”.

Căn cứ pháp lý hiện hành

Định nghĩa “thương nhân nước ngoài không có hiện diện tại Việt Nam” được
quy định tại:

• Khoản 3 Điều 5 Luật Quản lý ngoại thương
• Khoản 2 Điều 3 Nghị định số 90/2007/NĐ-CP
• Thông tư số 28/2012/TT-BCT ngày 27/9/2012 của Bộ Công
  Thương – quy định chi tiết việc đăng ký quyền xuất khẩu, quyền nhập khẩu
  của thương nhân nước ngoài không có hiện diện tại Việt Nam

Tuy nhiên, tại Luật Hải quan và các văn bản hướng dẫn thi hành, không
có điều khoản nào giải thích khái niệm “tổ chức, cá nhân nước ngoài
không có hiện diện tại Việt Nam”.

Quan điểm của Cục Xuất nhập khẩu – Bộ Công Thương

Tại Công văn số 399/XNK-THCS ngày 22/7/2024, Cục Xuất nhập khẩu – Bộ Công
Thương có ý kiến:

“Định nghĩa ‘thương nhân nước ngoài không có hiện diện tại Việt Nam’
quy định tại Luật Quản lý ngoại thương và Nghị định số 90/2007/NĐ-CP chỉ
áp dụng trong trường hợp cần xác định quyền xuất khẩu, quyền nhập khẩu
của đối tượng này, không áp dụng cho bất kỳ mục đích nào khác.”

💡 Hướng xử lý thực tiễn: Do chưa có hướng dẫn chính
thức về cơ quan có thẩm quyền và thủ tục xác định “thương nhân nước ngoài
không có hiện diện tại Việt Nam” cho mục đích hải quan, doanh nghiệp và
Chi cục HQ cần căn cứ vào hồ sơ thực tế (hợp đồng,
chứng từ thương mại) để xử lý theo quy định hiện hành.

2. Áp dụng quy định chuyển tiếp khi thực hiện thủ tục
XNK tại chỗ

Đây là vấn đề phát sinh khi Luật số 90/2025/QH15 có hiệu lực từ 01/7/2025
thay đổi quy định về XNK tại chỗ. Câu hỏi đặt ra là: các tờ khai đã đăng
ký nhưng chưa hoàn thành thủ tục trước ngày 01/7/2025 xử lý như thế nào?

Quy định chuyển tiếp theo Khoản 3 Điều 10 Luật số 90/2025/QH15

“Hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu tại chỗ thuộc tờ khai hải quan đã đăng
ký nhưng chưa hoàn thành thủ tục hải quan trước thời điểm Luật này có hiệu
lực thi hành được áp dụng quy định tại khoản 3 Điều 3 của Luật này.”

Theo Cục Hải quan, quy định chuyển tiếp tại Khoản 3 Điều 10 Luật
90/2025/QH15 chỉ áp dụng đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập
khẩu tại chỗ thuộc tờ khai hải quan đã đăng ký nhưng chưa hoàn thành
thủ tục hải quan trước ngày 01/7/2025.

⚠️ Lưu ý quan trọng: Quy định chuyển tiếp
không áp dụng đối với hàng hóa xuất nhập khẩu tại chỗ
thuộc tờ khai đã hoàn thành thủ tục hải quan trước ngày 01/7/2025. Các
tờ khai này đã được xử lý hoàn toàn theo quy định cũ và không phát sinh
vướng mắc về chuyển tiếp.

3. Hoàn thuế đối với tờ khai nhập khẩu tại chỗ

Đối với vấn đề hoàn thuế liên quan đến tờ khai nhập khẩu tại chỗ, Cục
Hải quan dẫn chiếu đến 2 công văn hướng dẫn chuyên biệt đã
được ban hành trước đó:

• Công văn số 44196/CHQ-NVTHQ ngày 22/12/2025 – hướng
  dẫn về hoàn thuế đối với tờ khai nhập khẩu tại chỗ
• Công văn số 14596/CHQ-NVTHQ ngày 31/3/2026 – hướng
  dẫn bổ sung về hoàn thuế đối với tờ khai nhập khẩu tại chỗ

💡 Hướng dẫn tra cứu: Chi cục Hải quan khu vực II và
các doanh nghiệp có vướng mắc về hoàn thuế tờ khai nhập khẩu tại chỗ cần
đối chiếu với nội dung 2 công văn trên để xử lý đúng
theo hướng dẫn đã có. Trường hợp vẫn còn vướng mắc vượt thẩm quyền,
tổng hợp báo cáo Cục Hải quan để được hướng dẫn thống nhất.

Nhắc lại: XNK tại chỗ là gì?

Để tiện tra cứu, nhập khẩu tại chỗ (hay XNK tại chỗ) là hoạt động mà
hàng hóa không qua cửa khẩu mà được giao nhận ngay trên
lãnh thổ Việt Nam giữa:

• Bên bán (thường là doanh nghiệp chế xuất, DNCX hoặc doanh nghiệp
  nội địa)
• Bên mua (doanh nghiệp khác theo chỉ định của thương nhân nước ngoài
  đặt hàng)

Về mặt thủ tục hải quan, XNK tại chỗ vẫn phải đăng ký tờ khai xuất khẩu
và nhập khẩu riêng biệt, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế và các thủ tục liên
quan theo quy định. Đây là loại hình thương mại phổ biến trong các KCN, KCX,
DNCX tại Bình Dương, TP.HCM và các tỉnh công nghiệp phía Nam.

4. Checklist doanh nghiệp liên quan đến XNK tại chỗ

📋 Doanh nghiệp có tờ khai XNK tại chỗ cần kiểm tra:

Về xác định thương nhân nước ngoài:
☑ Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ chứng minh tư cách thương nhân nước ngoài
không có hiện diện tại VN (hợp đồng, chứng từ thương mại, giấy phép
kinh doanh nước ngoài…)
☑ Lưu ý: định nghĩa “thương nhân nước ngoài không có hiện diện” theo
Luật QLNT chỉ áp dụng cho mục đích xác định quyền XNK – không áp dụng
cho mục đích khác

Về tờ khai đăng ký trước 01/7/2025:
☑ Kiểm tra tờ khai đã đăng ký trước 01/7/2025 có hoàn thành
thủ tục hải quan hay chưa
☑ Chưa hoàn thành → áp dụng quy định chuyển tiếp Khoản 3 Điều 10
Luật 90/2025/QH15
☑ Đã hoàn thành → không cần điều chỉnh gì thêm

Về hoàn thuế tờ khai nhập khẩu tại chỗ:
☑ Tra cứu nội dung CV 44196/CHQ-NVTHQ ngày 22/12/2025
và CV 14596/CHQ-NVTHQ ngày 31/3/2026
☑ Đối chiếu tình huống thực tế với hướng dẫn trong 2 công văn trên
☑ Vẫn còn vướng mắc → liên hệ Chi cục Hải quan khu vực quản lý để
tổng hợp báo cáo Cục Hải quan

Nguồn: Công văn số 20020/CHQ-GSQL ngày 07/8/2026 của Cục Hải quan –
Bộ Tài chính về việc vướng mắc tờ khai nhập khẩu tại chỗ. Ký bởi Phó Trưởng
Ban Giám sát quản lý về hải quan Vương Tuấn Nam.

Ngày 28/7/2026, Chi cục Hải quan Khu vực V (Bắc Ninh) ban hành Công
văn số 1964/HQKV5-PT&KTSTQ triển khai thực hiện Công văn số
19322/CHQ-KTSTQ ngày 23/7/2026 của Cục Hải quan về việc rà soát, xử
lý thuế đối với các tờ khai nhập khẩu tại chỗ theo loại hình E31. Đây
là đợt rà soát quy mô toàn hệ thống, yêu cầu các đơn vị Hải quan ngoài cửa
khẩu (HQNCK) thuộc địa bàn quản lý của Chi cục HQ Khu vực V khẩn
trương triển khai trước ngày 28/8/2026.

1. Bối cảnh và căn cứ pháp lý

Công văn 1964/HQKV5 được ban hành để triển khai Công văn số
19322/CHQ-KTSTQ ngày 23/7/2026 của Cục Hải quan – đây là
văn bản chỉ đạo toàn ngành về rà soát, xử lý thuế đối với tờ khai nhập khẩu
tại chỗ loại hình E31.

Căn cứ pháp lý áp dụng:

• Điểm h Khoản 2 Điều 12 Nghị định 134/2016/NĐ-CP –
  được sửa đổi, bổ sung tại Khoản 6 Điều 1 Nghị định 18/2021/NĐ-CP
• Công văn số 2687/TCHQ-TXNK ngày 01/6/2021 của
  Tổng cục Hải quan
• Công văn số 5529/TCHQ-TXNK ngày 24/11/2021 của
  Tổng cục Hải quan

2. Quy định cốt lõi về thuế nhập khẩu tại chỗ loại hình E31

Đây là quy định nền tảng mà nhiều doanh nghiệp đang hiểu sai hoặc
áp dụng chưa đúng, dẫn đến rủi ro bị truy thu thuế trong đợt rà soát
này. Theo các căn cứ pháp lý nêu trên:

“Sản phẩm nhập khẩu tại chỗ đăng ký tờ khai hải quan theo loại hình
nhập nguyên liệu để sản xuất xuất khẩu (E31) phải kê khai, nộp
thuế theo mức thuế suất và trị giá tính thuế tại thời điểm đăng ký tờ
khai. Trường hợp đã nộp thuế, đưa sản phẩm vào sản xuất và thực
tế đã xuất khẩu ra nước ngoài/khu phi thuế quan thì mới thuộc đối tượng
được hoàn thuế theo Điều 36 Nghị định 134/2016/NĐ-CP.”

Nói đơn giản hơn: với tờ khai E31 nhập khẩu tại chỗ, quy trình đúng là:

• Bước 1: Kê khai và nộp thuế nhập khẩu đầy
  đủ ngay tại thời điểm đăng ký tờ khai – theo mức thuế suất và
  trị giá tính thuế tại thời điểm đó
• Bước 2: Đưa nguyên liệu vào sản xuất và thực
  tế xuất khẩu thành phẩm ra nước ngoài hoặc vào khu phi thuế quan
• Bước 3: Sau khi đã thực xuất → mới được hoàn
  thuế theo Điều 36 Nghị định 134/2016/NĐ-CP

3. Nhiệm vụ cụ thể được giao – Ai làm gì?

Đối với Hải quan ngoài cửa khẩu (HQNCK)

Khẩn trương rà soát toàn bộ tờ khai nhập khẩu tại chỗ
loại hình E31 đối với các doanh nghiệp thuộc địa bàn quản lý. Phân thành
2 nhóm xử lý:

Nhóm 1 – Thuộc phạm vi, thẩm quyền của Đội HQNCK:

• Ban hành quyết định kiểm tra sau thông quan
• Kiểm tra tính chính xác của việc kê khai, nộp thuế
• Xử lý các hành vi vi phạm: ấn định thuế, truy thu, phạt
  VPHC, tính tiền chậm nộp theo quy định

Nhóm 2 – Vượt quá phạm vi, thẩm quyền:

• Lập danh sách, tổng hợp dữ liệu
• Chuyển thông tin về Chi cục Hải quan Khu vực V (qua
  Đội Phúc tập & KTSTQ) để tổng hợp, kiểm tra theo quy định

Đối với Đội Phúc tập & Kiểm tra sau thông quan

• Làm đầu mối tiếp nhận, rà soát dữ liệu do các đơn
  vị HQNCK chuyển về
• Chủ trì tổng hợp, phân tích dữ liệu
• Thực hiện kiểm tra sau thông quan đối với các trường hợp vượt thẩm
  quyền của các Đội Hải quan ngoài cửa khẩu

Thời hạn báo cáo

Các đơn vị Hải quan ngoài cửa khẩu gửi báo cáo kết quả rà soát, KTSTQ
và xử lý vi phạm (theo biểu mẫu đính kèm) về Đội Phúc tập & KTSTQ trước
ngày 28/8/2026.

4. Biểu mẫu báo cáo – Các chỉ tiêu cần tổng hợp

Biểu mẫu báo cáo kèm theo Công văn 1964 yêu cầu tổng hợp các chỉ tiêu
sau đây cho từng đơn vị HQNCK:

5. Tác động đối với doanh nghiệp sử dụng E31 nhập khẩu tại chỗ

Đây là đợt rà soát toàn diện và quy mô, không chỉ tại
Chi cục HQ Khu vực V mà đang được triển khai trên toàn hệ thống theo chỉ
đạo của Cục Hải quan. Doanh nghiệp có tờ khai E31 nhập khẩu tại
chỗ đặc biệt là tại các KCN khu vực Bắc Ninh, Bắc Giang và các
tỉnh phía Bắc cần chuẩn bị ngay.

Các hành vi vi phạm sẽ bị xử lý bao gồm:

• Ấn định thuế: Hải quan tự tính và ấn định mức thuế
  phải nộp nếu doanh nghiệp kê khai sai hoặc không kê khai
• Truy thu thuế: Thu hồi toàn bộ số thuế còn thiếu
  (thuế NK + GTGT)
• Phạt VPHC: Phạt tiền theo quy định tại Nghị định
  169/2026/NĐ-CP về xử phạt VPHC trong lĩnh vực hải quan
• Tiền chậm nộp: Tính từ thời điểm đáng lẽ phải nộp
  đến thời điểm thực nộp, theo mức 0,03%/ngày trên số thuế chậm nộp

6. Checklist doanh nghiệp cần rà soát ngay

📋 Doanh nghiệp có tờ khai E31 nhập khẩu tại chỗ cần kiểm tra
ngay:

☑ Rà soát toàn bộ tờ khai nhập khẩu tại chỗ loại hình E31
đã đăng ký từ trước đến nay
☑ Kiểm tra từng tờ khai: đã kê khai và nộp thuế NK, GTGT đầy đủ
ngay tại thời điểm đăng ký tờ khai chưa?
☑ Đối chiếu: hàng hóa nhập khẩu tại chỗ E31 đã thực xuất khẩu
ra nước ngoài/khu phi thuế quan chưa? Nếu rồi → kiểm tra đã làm
thủ tục hoàn thuế chưa
☑ Nếu phát hiện kê khai sai hoặc nộp thiếu thuế → chủ động khai
bổ sung và nộp bù trước khi bị kiểm tra để giảm mức xử phạt
☑ Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ chứng từ: tờ khai E31, hợp đồng mua bán,
hóa đơn, chứng từ nộp thuế, chứng từ xuất khẩu thành phẩm
☑ Trường hợp không chắc chắn về nghĩa vụ thuế → liên hệ tư vấn
chuyên môn trước khi hải quan đến kiểm tra

💡 Lưu ý về hoàn thuế: Chỉ được hoàn thuế NK đã nộp
đối với tờ khai E31 nhập khẩu tại chỗ khi đáp ứng đủ 3 điều kiện:
(1) đã nộp thuế; (2) đã đưa vào sản xuất; (3) thực tế đã xuất khẩu thành
phẩm ra nước ngoài hoặc vào khu phi thuế quan. Thiếu bất kỳ điều kiện
nào thì chưa được hoàn thuế.

Nguồn: Công văn số 1964/HQKV5-PT&KTSTQ ngày 28/7/2026 của Chi cục
Hải quan Khu vực V – Bắc Ninh về việc rà soát, xử lý thuế đối với các tờ
khai nhập khẩu tại chỗ theo loại hình E31. Ký bởi Phó Chi cục trưởng Lê
Việt Hùng. Triển khai theo Công văn số 19322/CHQ-KTSTQ ngày 23/7/2026 của
Cục Hải quan.

Ngày 14/8/2026, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật – Bộ Nông nghiệp và Môi
trường ban hành Công văn số 3375/TTTV-ATTPMT làm rõ một vướng
mắc quan trọng về kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm có nguồn gốc thực vật
nhập khẩu: nông sản tươi chưa qua chế biến (rau, củ, quả tươi…)
không thuộc đối tượng phải tự công bố sản phẩm, do đó không
phát sinh Bản tự công bố sản phẩm để nộp trong hồ sơ đăng ký kiểm
tra nhà nước về an toàn thực phẩm.

1. Vướng mắc thực tiễn phát sinh

Trong quá trình thực hiện thủ tục kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm
đối với nông sản có nguồn gốc thực vật nhập khẩu (rau tươi, củ tươi, quả
tươi…), nhiều doanh nghiệp và cơ quan hải quan gặp vướng mắc về thành phần
hồ sơ:

Điều 18 Nghị định 15/2018/NĐ-CP quy định thành phần hồ
sơ đăng ký kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm nhập khẩu, trong
đó có Bản tự công bố sản phẩm. Câu hỏi đặt ra: doanh nghiệp nhập
khẩu nông sản tươi chưa qua chế biến có cần nộp Bản tự công bố sản phẩm
trong hồ sơ không?

2. Giải đáp của Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật

Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật làm rõ dựa trên mối quan hệ giữa 2
điều khoản trong Nghị định 15/2018/NĐ-CP:

Điều 4 – Quy định về đối tượng phải tự công bố sản phẩm

Khoản 1 Điều 4 Nghị định 15/2018/NĐ-CP quy định việc tự công bố áp dụng
đối với:

• Thực phẩm đã qua chế biến bao gói sẵn
• Phụ gia thực phẩm
• Chất hỗ trợ chế biến thực phẩm
• Dụng cụ chứa đựng thực phẩm và vật liệu bao gói tiếp xúc trực tiếp
  với thực phẩm
• Trừ các trường hợp được quy định tại Khoản 2 Điều này và Điều 6

Kết luận quan trọng từ Cục Trồng trọt và BVTV:

“Theo đó, nông sản có nguồn gốc thực vật chưa qua chế biến
(rau, củ, quả tươi…) không thuộc nhóm sản phẩm phải thực hiện tự công
bố theo quy định này.”

Điều 18 – Thành phần hồ sơ kiểm tra nhà nước về ATTP nhập khẩu

Mặc dù Điều 18 có quy định về Bản tự công bố sản phẩm trong hồ sơ, nhưng
Cục Trồng trọt và BVTV làm rõ:

“Quy định về thành phần hồ sơ tại Điều 18 không làm thay đổi
phạm vi sản phẩm phải thực hiện tự công bố đã được xác định tại
Điều 4. Vì vậy, đối với nông sản có nguồn gốc thực vật chưa qua chế biến
không thuộc đối tượng tự công bố thì không phát sinh Bản tự công
bố sản phẩm để nộp trong hồ sơ đăng ký kiểm tra.”

3. Nguyên tắc pháp lý cốt lõi

Đây là cách hiểu đúng về mối quan hệ giữa 2 điều khoản:

Nói cách khác: Điều 18 yêu cầu nộp Bản tự công bố – nhưng chỉ
khi sản phẩm thuộc đối tượng phải tự công bố theo Điều 4. Nông sản
tươi chưa qua chế biến không thuộc Điều 4 → không có Bản tự công bố →
không cần nộp chứng từ này trong hồ sơ.

4. Phân loại sản phẩm – Cần tự công bố hay không?

💡 Lưu ý ranh giới “chưa qua chế biến”:

Theo Luật Thuế GTGT và các văn bản hướng dẫn, sơ chế thông thường
như làm sạch, phơi, sấy khô, bóc vỏ, xay xát, nghiền, cán mỏng, ướp muối,
đóng hộp kín khí, bảo quản lạnh… vẫn được coi là “chưa qua chế
biến”. Chỉ khi sản phẩm trải qua công đoạn chế biến tạo ra sản
phẩm khác (ví dụ: mứt từ quả tươi, nước ép từ trái cây, rau sấy đóng gói…)
mới là “thực phẩm đã qua chế biến” và thuộc đối tượng tự công bố.

5. Ý nghĩa thực tiễn với doanh nghiệp nhập khẩu nông sản

(1) Đơn giản hóa hồ sơ kiểm tra nhà nước
Doanh nghiệp nhập khẩu rau củ quả tươi, nông sản chưa qua chế biến không
cần chuẩn bị Bản tự công bố sản phẩm – loại bỏ được một thủ tục
không cần thiết, tiết kiệm thời gian và chi phí tuân thủ.

(2) Tránh bị yêu cầu bổ sung hồ sơ sai quy định
Trước đây, một số cơ quan kiểm tra yêu cầu doanh nghiệp nộp Bản tự công bố
dù hàng hóa là nông sản tươi không thuộc đối tượng. Công văn 3375 là cơ sở
pháp lý để doanh nghiệp từ chối yêu cầu này và giải thích
với cơ quan kiểm tra.

(3) Không áp dụng cho thực phẩm chế biến từ nông sản
Cần phân biệt rõ: nếu nhập khẩu thực phẩm đã qua chế biến có nguồn gốc từ
nông sản (đồ hộp, nước uống, thực phẩm sấy, gia vị…) thì vẫn phải
thực hiện tự công bố và nộp Bản tự công bố trong hồ sơ kiểm tra
nhà nước.

6. Checklist doanh nghiệp nhập khẩu nông sản

📋 Xác định hồ sơ kiểm tra nhà nước về ATTP nhập khẩu:

Bước 1 – Xác định loại sản phẩm:
☑ Sản phẩm là rau, củ, quả, nông sản tươi hoặc sơ chế thông
thường → không thuộc đối tượng tự công bố → không cần
Bản tự công bố trong hồ sơ
☑ Sản phẩm là thực phẩm đã qua chế biến, bao gói sẵn → thuộc đối
tượng tự công bố → phải có Bản tự công bố trong hồ sơ

Bước 2 – Chuẩn bị hồ sơ đăng ký kiểm tra nhà nước:
☑ Với nông sản tươi chưa qua chế biến: chuẩn bị hồ sơ theo Điều 18
NĐ 15/2018 không bao gồm Bản tự công bố
☑ Nếu cơ quan kiểm tra yêu cầu bổ sung Bản tự công bố → dẫn chiếu
Điều 4 NĐ 15/2018 và CV 3375/TTTV-ATTPMT ngày 14/8/2026 để giải thích
☑ Lưu công văn 3375 này như tài liệu tham chiếu khi làm việc với
cơ quan kiểm tra ATTP

Bước 3 – Lưu ý ranh giới:
☑ Hàng nhập khẩu là nông sản tươi nhưng đã đóng gói có nhãn mác →
cần xem xét kỹ: nếu chỉ đóng gói thông thường thì vẫn chưa qua chế
biến; nếu có phụ gia bảo quản, gia vị… → có thể là thực phẩm chế
biến → phải tự công bố

Nguồn: Công văn số 3375/TTTV-ATTPMT ngày 14/8/2026 của Cục Trồng
trọt và Bảo vệ thực vật – Bộ Nông nghiệp và Môi trường về việc tham gia
trả lời vướng mắc về kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm có nguồn gốc thực
vật nhập khẩu. Ký bởi Phó Cục trưởng Nguyễn Thị Thu Hương.

Ngày 26/8/2026, Cục Hải quan – Bộ Tài chính ban hành Công văn số
20991/CHQ-GSQL hướng dẫn việc xác nhận qua khu vực giám sát (KVGS)
đối với tờ khai phi thuế quan. Đây là văn bản quan trọng triển khai tính năng
tự động hóa xác nhận qua KVGS kể từ ngày 09/9/2026,
áp dụng cho giao dịch giữa Doanh nghiệp chế xuất (DNCX) và doanh nghiệp nội
địa, giữa hai DNCX, và giữa DNCX với chi nhánh trên phạm vi toàn quốc.

1. Bối cảnh triển khai

Trong quá trình thực hiện Thông tư số 121/2025/TT-BTC ngày
18/12/2025 của Bộ Tài chính, Cục Hải quan nhận được nhiều phản ánh
tại các hội nghị tập huấn và hội nghị đối thoại về vướng mắc liên quan đến
khai báo số quản lý nội bộ và xác nhận tờ khai qua khu vực giám sát
(KVGS) đối với hàng hóa mua, bán, thuê, mượn giữa DNCX và doanh
nghiệp nội địa.

Để tháo gỡ triệt để, Cục Hải quan sẽ triển khai chức năng tự động
xác nhận qua KVGS thay cho thủ tục thủ công trước đây, đồng thời
quy định thống nhất cách khai mã số quản lý nội bộ trên tờ khai điện tử.

2. Hai nhóm giao dịch và mã khai tương ứng

Công văn 20991 phân chia thành 2 nhóm giao dịch với mã
khai số quản lý nội bộ khác nhau. Doanh nghiệp cần xác định đúng nhóm mình
thuộc để khai đúng mã:

Nhóm 1 – Giao dịch XNK trực tiếp giữa DNCX và doanh nghiệp nội địa,
giữa hai DNCX, giữa DNCX và chi nhánh

Căn cứ: Thông tư số 121/2025/TT-BTC

Ví dụ thực tế Nhóm 1:

DNCX A xuất khẩu hàng cho Công ty B (nội địa):
• DNCX A khai tờ khai XK → ô “Số QLNB”: #&XKPTQ
• Công ty B khai tờ khai NK → ô “Số QLNB”:
#&NKPTQ#&30820000001 (11 ký tự đầu của số tờ khai XK
của DNCX A)

Nhóm 2 – DNCX mua bán, gia công, thuê mượn với thương nhân nước ngoài
và được chỉ định giao hàng cho doanh nghiệp nội địa/DNCX tại Việt Nam

Căn cứ: Điều 86 Thông tư 38/2015/TT-BTC (sửa đổi, bổ sung tại Thông tư
121/2025/TT-BTC)

Ví dụ thực tế Nhóm 2:

Thương nhân nước ngoài chỉ định DNCX A giao hàng cho Công ty B (nội địa):
• DNCX A khai tờ khai XK → ô “Số QLNB”: #&XKTC
• Công ty B khai tờ khai NK → ô “Số QLNB”:
#&NKTC#&30826000012 (11 ký tự đầu của số tờ khai XK
của DNCX A)

3. Bảng tổng hợp 4 mã khai – Tra cứu nhanh

4. Cách điền 11 ký tự đầu số tờ khai xuất khẩu

Với tờ khai nhập khẩu (cả Nhóm 1 và Nhóm 2), doanh nghiệp phải điền
thêm 11 ký tự đầu của số tờ khai xuất khẩu tương ứng của
bên xuất khẩu sau mã. Đây là cơ sở để hệ thống liên kết tự động và xác
nhận qua KVGS.

Số tờ khai hải quan điện tử thường có dạng:
30826000012345 (14 ký tự). 11 ký tự đầu sẽ là:
30826000012.

💡 Lưu ý quan trọng:

Để khai đúng 11 ký tự đầu, bên nhập khẩu cần nhận thông tin số
tờ khai xuất khẩu từ bên xuất khẩu ngay sau khi bên xuất khẩu đăng ký
tờ khai. Hai bên cần phối hợp chặt chẽ về thời điểm đăng ký tờ
khai để tránh sai sót. Khai sai số tờ khai tương ứng sẽ khiến hệ thống
không tự động xác nhận được qua KVGS.

5. Lợi ích của tính năng tự động xác nhận qua KVGS

Trước đây, việc xác nhận qua KVGS đối với tờ khai phi thuế quan giữa
DNCX và doanh nghiệp nội địa phải thực hiện thủ công, gây mất thời gian
và phát sinh nhiều vướng mắc. Từ 09/9/2026, tính năng mới mang lại những
cải thiện đáng kể:

• Tự động hóa hoàn toàn: Hệ thống tự động xác nhận
  qua KVGS dựa trên mã khai số quản lý nội bộ – không cần thao tác thủ
  công tại cửa khẩu
• Phạm vi toàn quốc: Áp dụng thống nhất cho tất cả
  giao dịch giữa DNCX và doanh nghiệp nội địa, giữa hai DNCX, giữa DNCX
  và chi nhánh trên cả nước
• Giảm chi phí tuân thủ: Tiết kiệm thời gian, nhân
  lực cho cả doanh nghiệp và cơ quan hải quan
• Tăng tính chính xác: Liên kết điện tử giữa tờ khai
  XK và NK giúp đối chiếu dữ liệu tự động, giảm thiểu sai sót

6. Checklist doanh nghiệp cần chuẩn bị

📋 Chuẩn bị cho tờ khai đăng ký từ 09/9/2026:

Bước 1 – Xác định nhóm giao dịch:
☑ Giao dịch trực tiếp giữa DNCX ↔ nội địa / DNCX ↔ DNCX / DNCX ↔
chi nhánh → Nhóm 1 (mã XKPTQ / NKPTQ)
☑ DNCX được thương nhân nước ngoài chỉ định giao hàng → Nhóm 2
(mã XKTC / NKTC)

Bước 2 – Khai đúng mã số quản lý nội bộ:
☑ Bên xuất khẩu: khai đúng mã (#&XKPTQ hoặc #&XKTC) vào ô “Số quản
lý nội bộ doanh nghiệp” trên tờ khai XK
☑ Bên nhập khẩu: khai mã + 11 ký tự đầu số tờ khai XK vào ô “Số quản
lý nội bộ doanh nghiệp” trên tờ khai NK

Bước 3 – Phối hợp giữa hai bên:
☑ Bên xuất khẩu thông báo ngay số tờ khai XK cho bên nhập khẩu sau
khi đăng ký
☑ Bên nhập khẩu lấy đúng 11 ký tự đầu của số tờ khai XK để điền
vào tờ khai NK
☑ Cập nhật quy trình khai báo nội bộ của bộ phận xuất nhập khẩu
và kế toán trước ngày 09/9/2026
☑ Thông báo cho đại lý hải quan (nếu có) về thay đổi này để khai
báo đúng ngay từ đầu

Nguồn: Công văn số 20991/CHQ-GSQL ngày 26/8/2026 của Cục Hải quan –
Bộ Tài chính về việc xác nhận qua khu vực giám sát (KVGS) tờ khai phi thuế
quan. Ký bởi Trưởng Ban Giám sát quản lý về hải quan Đào Duy Tám. Căn cứ
Thông tư 121/2025/TT-BTC và Thông tư 38/2015/TT-BTC.